Նիկոլ Փաշինյանը մեզ ոչխար է համարո՞ւմ

Այն, ինչ կատարվում է այս օրերին Հայաստանի սահմաններին, երբ տեղի բնակիչները զենքը ձեռքին պաշտպանում են մեր սահմանները, և այն, ինչ տեղի է ունենում Արցախում, երբ 160 հայ գերեվարվում է հանցավոր անգործուցյան պատճառով, ասում է այն մասին, որ ոչնչացվել է հայոց պետականության կորիզը՝ մեր բանակը ինչը բերում է հայկական պետականության ամբողջական ոչնչացմանը:

Գրեթե 30 տարվա պետականության ընթացքում միակ ինստիտուտը, որը կայացավ ու որը միշտ ուներ հասարակության վստահությունը, ուներ լեգիտիմություն՝ բանակն էր: Հաղթելով ղարաբաղյան առաջին պատերազմում, բանակը ոչ միայն ապահովեց հայկական տարածքների ազատագրումը, մեր ֆիզիկական անվտանգությունը, այլև վերածվեց հայկական պետականության «շոգեքարշի»:

Երբ այս կամ այն պատճառով որոշ պետական ինստիտուտներն անգործության էին մատնված կամ վատ աշխատում, միայն բանակը միշտ գործում էր կայուն և հանդիսանում «պետականության շարժիչը»: Այսօր դրա փլուզումն անխուսափելիորեն բերում է ամբողջ հայկական պետականության փլուզմանը ինչպես Արցախում, այնպես էլ Հայաստանում:

Նիկոլ Փաշինյանը պարտվեց պատերազմում, բայց պատերազմում պարտվելով նրա պատճառով մենք ոչ միայն կորցրինք Արցախի 9 շրջանները, հայկական երկրորդ պետականությունը, 5000 զինվորականների և կամավորների կյանքեր, այլև կորցրեցինք անվտանգության և մեր սեփական պետականության հանդեպ վստահությունը: Այս աղետի հետևանքներն ավելի սարսափելի կլինեն, քան պատերազմում պարտվելը:

Բանակի փլուզումը կբերի պետականության հանդեպ վստահության կորստի, որն իր հերթին կբերի պետական այլ ինստիտուտների փլուզմանը, այդ թվում` ֆինանսական ինստիտուտների: Եթե ձեզ թվում է, որ պատերազմից մեկ ամիս անց դոլարի գնի 50 դրամ բարձրացումը աղետ է, ապա դուք դեռ չեք հասկանում աղետի մասշտաբները:

Տեսանելի գործընթացները, որոնց մենք ամեն օր ականատես ենք լինում` դրամի արժեզրկում, Խծաբերդում գերիներվերցնելը, խնդիրների մի քանիսն են մեծ աղետի մեջ:

Ավելին, Խծաբերդի իրավիճակն այնպիսին է, որ Նիկոլ Փաշինյանը, որը 2,5 տարի հասարակության մեծ մասը, կներեք, բայց ոչխար էր համարում, չի կարող վերագրել նախկին իշխանություններին: Նա չի կարող մեղադրել ռուսներին, Ադրբեջանին կամ Թուրքիային, կամ նույնիսկ իր սիրելի Արևմուտքին (որը շատ բան էր խոստանում, բայց երբեք չէր օգնում, այդ թվում պատերազմի ժամանակ):

Խծաբերդում տեղի ունեցածը ցույց է տալիս, որ ոչ միայն բանակ գոյություն չունի, այլ նաև այն փաստը, որ ԱԱԾ-ն, ոստիկանությունը, դատախազությունը, այսինքն` «պետական ինստիտուտների մնացորդները», մեկ գործառույթ են իրականացնում` ապահովել Նիկոլ Փաշինյանի, նրա խունտայի, նրանց ընտանիքների ֆիզիկական անվտանգությունը: Հայաստանը դեռ կառավարող մարդիկ լուծում են միայն այս խնդիրը, ուստի չպետք է ակնկալել, որ նրանք նույնիսկ կփորձեն վերականգնել երկրի կառավարելիությունը:

Նիկոլը հասկանում է, որ ժողովուրդն ատում է իրեն, և իշխանության մնալու յուրաքանչյուր րոպեն ատելությունն ավելի է ուժեղացնում: Խծաբերդի դեպքերը ցույց է տալիս, որ մենք բոլորս վտանգի տակ ենք, և եթե Փաշինյանն ու նրա խունտան, ինչպես նաև Արցախը ղեկավարող խունտան մնան իշխանության գլուխ, ապա Սյունիքը, Սևանը և Երևանը գրավելու Ալիևի երազանքները իրականություն կդառնան: Նիկոլը պետք է հեռանա, և նա պետք է օգտագործի իր շանսը, այն շանսը, որն ընդդիմությունն իրեն տալիս է:

Բայց Նիկոլի ճակատագիրը պետք է որ հետաքրքրի միայն իրեն, նա ինքը պետք է որոշի, թե ինչ պետք է անի իր կյանքի հետ իր հրաժարականից հետո: Մեզ ավելի շատ հետաքրքրում է այն, որ միայն կորոնավիրուսային համաճարակի պատճառով մարդկանց զանգվածային արտահոսքն երկրից չի սկսվել: Երբ Հայաստանի սահմանները բացվեն, ու մինչև այդ տեսանելի փոփոխություններ չլինեն, իշխանության չեն լինի նրանք, ովքեր կարող են վերականգնել պետական ինստիտուտների բնականոն գործունեությունը, ապա մենք կտեսնենք «սպիտակ ցեղասպանություն»: Մենք կտեսնենք նաև, որ ժողովուրդն ում 2.5. տարի Նիկոլը համարեց ոչխար, իր հետ ունեցած խնդիրները լուծելու է «իր ժողովրդական տարբերակով»: Սա այն սցենարն է, որից բոլորս պետք է խուսափենք:

Մենք, որպես ժողովուրդ, պետք է ցույց տանք մեր քաղաքացիական դիրքորոշումն ու ապացուցենք, որ մենք ոչխար չենք, այլ մտածող մարդիկ ենք: Դա անելու համար մարդիկ պետք է գոնը արտահայտեն իրենց դիրքորոշումը, գոնե մասնակցելով ընդդիմության ակցիաներին: Բայց Փաշինյանը նույնպես պետք է ապացուցի, որ ինքը Homo sapiens տեսակի ներկայացուցիչ է, և պետք է օգտագործի «մարդասիրական միջանցքը», որը նրանք դեռ կարող են տալ:

Սևակ Դանիելյան