Փակի տակ պահելով Քոչարյանին Փաշինյանը կատարում էր Ալիեւի հետ «վերելակային» պայմանավորվածությունը

Ինչպես արդեն տեղեկացրել էինք, հանգստյան օրերին Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևը տեղական լրատվամիջոցների հետ զրույցում բավականին ուշագրավ մանրամասներ էր ներկայացրել Ղարաբաղյան հակամարտության կարգավորման վերաբերյալ, որոնք տեղի են ունեցել հայաստանյան «թավշյա հեղափոխությունից» հետո:

Ալիևը լրագրողներին պատմել է, որ ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանն իր հետ հանդիպման ընթացքում Ալիևից ժամանակ էր խնդրել, որպեսզի կարողանա Հայաստանում` ներքաղաքական կյանքում ամրապնդել իր դիրքերը:

Եթե դիվանագիտական լեզվից թարգմանենք պարզ մարդկային լեզվի, ապա ստացվում է, որ Նիկոլ Փաշինյանն Ադրբեջանի նախագահից ժամանակ էր խնդրել, որպեսզի կարողանա հաշվեհարդար տեսնել իր քաղաքական հակառակորդների հետ, և Ալիևից ստացած ժամանակը Փաշինյանն օգտագործեց Ռոբերտ Քոչարյանի դեմ քրեական գործ հարուցելու համար, և կարողացավ որոշ ժամանակ կալանքի տակ պահել ՀՀ երկրորդ նախագահին:

Ալիևի այս խոստովանությունը գալիս է ապացուցելու այն, որ Քոչարյանի դեմ սանձազերծած գործողություններն ունեն ոչ միայն նեղ անձնական մոտիվներ, այլև` շատ հստակ աշխարհաքաղաքական ենթատեքստ:

Կարևոր է այստեղ ընդգծելնա և այն, որ Քոչարյանի դեմ քրեական գործում համընկել էին Փաշինյանի ու Ալիև իշահերը:

Փաշինյանի շահն է անապատի վերածել Հայաստանի քաղաքական դաշտը, փակի տակ պահել իր քաղաքական ընդդիմախոսներին, իսկ Ալիևի շահն է Հայաստանյնան  իշխանությունների ձեռքերով և հնարավորինս առանց մեծ կորուստների լուծել Ղարաբաղյան խնդիրը: Եվ այս երկու գործիչները իրենց նպատակներին հասնելու համար եկել էին այն հանրագումարի, որ այդ ճանապարհին հիմնական խոչընդոտ Ռոբերտ Քոչարյանն է, և այդ խոչընդոտը պետք է չեզոքացնել:

Սակայն իրադարձությունների զարգացումը գնաց այլ ուղղությամբ: Փաշինյանը հավանաբար ընկալեց, որ տված խոստումներն իրականացնել անհնար կլինի և անհրաժեշտ էր փոխել բանակցային գործընթացի ընդհանուր տրամաբանությունը: Դրա համար հարմար առիթ հանդիսացան հուլիսյան Տավուշյան դեպքերը, որոնցից հետո Փաշինյանը փորձեց փոխել բանակցային տրամաբանությունը` Ադրբեջանի առջև մի քանի նախապայման դնելով:

Կհաջողվի՞ արդյոք Փաշինյանի այս անգամ հասնել իր նպատակների, դժվար է ասել: Իսկ եթե սրան հավելենք Մինսկի խմբի համանախագահների վերջին հայտարարությունը, որոնք կոչ են անում կողմերին անցնել սուբստանտիվ, այսինքն`առարկայական բանակցություններին, ապա հասկանում ենք, որ «մանյովրելու լյուֆտը» պաշտոնական Երևանի համար խիստ կրճատվել է:

Ինչպես Փաշինյանը դուրս կգա այս իրավիճակից, այլ հարց է: Մեզ միայն մնում է փաստել, որ Ադրբեջանի նախագահի հայտարարությունները փաստում են այն իրողությունը, որ Մարտի 1-ի գործով դատավարական շոու կազմակերպելով Փաշինյանն ամենևին էլ նպատակ չի ունեցել բացահայտել դեպքերի իրական եղելիությունը, այլ նպատակ է ունեցել պահել Իլհամ Ալիևին տված իր խոստումը:

Սևան Դանիելյան