Նիկոլ Փաշինյանը քաղաքական լեգիտիմ հիմք է նախապատրաստում Արցախի օրինակով Սյունիքը Ադրբեջանին հանձնելու համար

Շատերին այս միտքը կարող է անհավատալի թվալ, թե ինչո՞ւ և ինչպես կարող է Փաշինյանը այնպիսի վիճակի հասցնել, որ գրեթե բոլոր միջազգային խաղացողները, լռելյայն համաձայնվեն Ադրբեջանի կողմից Սյունիքի գրավման հարցում:

Հիշեցնենք, որ մոտավորապես նույն ձևով Փաշինյանը վարվեց Արցախի հետ, իշխանության գալուց հետո հայտարարելով, որ ինքը, իբր,Արցախին դարձնելու էր բանակցային գործնթացի լիիրավ կողմ:

Արդյունքում նա կազմաքանդեց բանակցային գործնթացը, հետո 2019-ին հայտարարեց, որ «Արցախը Հայաստան է,և՝վերջ», փորձելով գրավել տրեխավոր ազգայնականների սիրտը: Որից հետո եղավ 2020-ի ամառային ավանտյուրան Տավուշում, և որը վերջնականապես ճանապար բացեց Ադրբեջանի համար՝ նոր պատերազմ սկսելու Արցախի դեմ:

Այն ժամանակ, քչերն էին հասկանում, թե ինչու Փաշինյանը գնաց այդ քայլերին:

Վրացական վերջին պատմություններից ամեն ինչ իր տեղն է ընկնում: Երբ այդ երկրի իշխանությունը խոստանում է բացահայտել, թե ովքեր սադրեցին  Սաակաշվիլուն 2008-ին բացել պատերազմի դուռը Օսիայում: Սադրում էին, որպեսզի դրանից հետո Վրաստանի արտաքին քաղաքականությունը դառնար միաբևեռ՝ արևմտամետ: Այդ դեպքում երկիրը հայտնվում է հակառուսական թակարդում և հեշտ է կառավարվում դրսից:

Նույն ձեռագիրը մենք տեսանք նաև Հայաստանում, 2018-ից հետո: Այն է՝ Փաշինյանին դրսից սադրում էին այդ քայլերին, խոստանալով, որ «տոտալիտար Ադրբեջանը ռիսկ չի անի հարձակվելտարածաշրջանի դեմոկրատիայի բաստիոն հանդիսացող Հայաստանի վրա»:

Հասկանալի էր, որ դա հեքիաթ էր, բայց այն հրամցվեց փաշինյանական գեղցիներին՝խաղալով նրանց գավառական զգացմունքների վրա:

Այդ թեզը մոլորեցրել էր  Փաշինյանին և նրա փողոցային խմբակին, որպեսզի հետագա քայլերի արդյունքում Հայաստանը պարտվեր պատերազմում, կորցներ Արցախը և փոխվեր տարածաշրջանի աշխարաքաղաքական պատկերը:

Որից հետո այդ նույն դրսի շրջանակները  փորձելով ավարտել իրենց ամբողջական ծրագիրը «հուշեցին»  Փաշինյանին՝ «ազատվել» Արցախից, որպեսզի նա կարողանա, իբր «ազատել» Հայաստանը ռուսական ազդեցությունից: Մանավանդ, որ ըստ իր արևմտյան տերերի, շախմատային լեզվով ասած, եթե ձեռք էր տվել, պիտի խաղար մինչև վերջ: Այսինքն, Փաշինյանն այդ ամենից հետո չէր կարող ընդlանուր համաձայնության գալ Մոսկվայի հետ, ինչպես որ 2008-ից հետո Սաակաշվիլին, չէր կարող լեզու գտնել Մոսկվայի հետ:

Փաշինյանը համաձայնեց կյանքի կոչել նաև այս հրեշավոր ծրագիրը, 2022-ի հոկտեմբերի 6-ին Պրահայում հայտարարելով, որ ճանաչում է Արցախը Ադրբեջանի մաս:

Դրա արդյունքում փոխվեց նաև Արցախում տեղակայված հայկական զինուժի կարգավիճակը:

2020-ի նոյեմբերի 9-ի համաձայնագրով, ռուսական խաղաղապահ կոնտինգենտը պիտի բուֆերի դեր կատարեր Արցախի բանակի և Ադրբեջանի զինված ուժերի միջև:

2022-ի հոկտեմբերից հետո Արցախի բանակի կարգավիճակը լուրջ հարված ստացավ Փաշինյանի կողմից Արցախը ճանաչվելով, որպես Ադրբեջանի մաս:

Փաշինյանի արևմտյան տերերի գլխավոր նպատակը Արցախի հայաթափումով, ապալեգիտիմացրել էր ռուսական զինված ուժերի ներկայությանը Արցախում:

Փաշինյանի  ջանքերով, դա նրանց հաջողվեց:

Իսկ այսօր դրված է  ռուսական ազդեցությունից Հայաստանի դուրս բերմանհարցը:

Իսկ դրա համար Փաշինյանին անհրաժեշտ էր, որպեսզի Արևմուտքը ստիպի  Ալիևին նոր պատերազմական ճակատ չբացել Հայաստանի դեմ:

Ադրբեջանն իհարկե թքած ունի Արևմուտքի այդ խնդրանքի վրա, քանզի իրական քաղաքական կյանքում ուժերի բալանսն է որոշում.այս կամ այն տարածքը կարելի է գրավել, թե ոչ:

Տվյալ պահին,  Հայաստանի դեմ  նոր պատերազմական գործողություններ սկսելուց Ադրբեջանին դեռ հետ է պահում երեք գործոն.

Առաջին

Ադրբեջանը,նախ,  Հայաստանի վրա հարձակումը պիտի համաձայնեցնի Մոսկվայի հետ, որպեսզի այդ ագրեսիայի ընթացքում  վերջինսչաջակցի Հայաստանին:

Այս հարցում, Ադրբեջանը մեծ աշխատանք է կատարել,նաև՝Փաշինյանի օգնությամբ: Քանզի Փաշինյանի որոշումը՝Հայաստանը մտցնել ամերիկացիների ազդեցության տակ, Ալիևի համար կանաչ դուռ է բացում՝չեզոքացնելու ռուսական գործոնը Հայաստանի վրա նոր հարձակման պարագայում:

Ավելին, Փաշինյանի կողմից նոյեմբերի 9-ի  համաձայնագրի  9-րդ կետի դրժումը, բացել կոմունիկացիաները Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև, Ռուսաստանի միջնորդությամբ, լեգիտիմ հիմք է տալու, որ Ալիևը հայտարարի, քանի որ Փաշինյանը ինքը հրաժարվում է կատարել իր իսկ ստորագրած համաձայնագիրը, ապա Բաքուն կարող է իրավունք ստանալ ինքնուրույն լուծել այդ խնդիրը: Եվ այստեղ Մոսկվան ոչ մի առարկությամբ չի կարող հանդես գալ:

Երկրորդ

Ալիևը մինչՀայաստանի վրա հարձակումը, այն պիտի համաձայնեցնի նաև Իրանի հետ, ով նույնպես մերժում է միջանցքի գաղափարը Սյունիքով: Սակայն այստեղ էլ Ադրբեջանը հիմնավորում է, որ Հայաստանը ինքն է իր տարածքը տրամադրում ամերիկացիներին, ովքեր Իրանի համար, ավելի մեծ վտանգ են ներկայացնում քան ադրբեջանցիները:

Այս հարցում էլ էԱլիևը առաջնթաց   արձանագրել Իրանին համոզելու հարցում, մանավանդ, որ Նիկոլ Փաշինյանը ամեն ինչ անում է, որ Ալիևի հիմնավորումները ճշմարիտ լինեն:

Երրորդ

Ալիևը սկսել է մաքոքային քաղաքականություն արևմտյան կենտրոնների հետ, համոզելու համար, որ եթե Ադրբեջանը գրավի Սյունիքը, ապա Արևմուտքը հսկայական օգուտներ կունենա միջին միջանցքի նոր ուղու զարգացման համար:

Ավելին, Թուրքիայի օգնությամբ, այս օրերին, Ադրբեջանը մեծ աշխատանքներ է տանում, որպեսզի դառնա ապագա ռուս-ուկրաինական բանակցությունների հարթակ, որով կկարողանա էապես մեծացնել իր կշիռը Արևմուտքում և կկարողանա քաղաքական ինդուլգենցիա ստանալ Հայաստանի վրա հարձակման համար:

Այս երեք ուղությամբ էլ Ալիևը ինտենսիվ կերպով աշխատում է և մոտ է  հասնելու հաջողությանը: Մանավանդ, որ իր ծրագրերին պարզապես իդեալական կերպով համապատասխանում է Փաշինյանի ներկայիս քաղաքականությունը:

                                                                  Ի՞նչ անել

Այս հարցադրումը արդեն վկայում է, թե ինչ ողբալի վիճակում է գտնվում Հայաստանի քաղաքական դաշտը: Սրանց,բացի իրենց աթոռներից, անձնական շահերից և ապագա պառլամենտում հայտնվելու խնդրից,այլ բան չի հետաքրքրում:

Պատճառը նույնպես պարզ է. 30 տարվա ընթացքում Հայաստանում ձևավորվել է սովխոզա-կոլխոզային վերնախավ, ովքեր պատկերացում չունեին, ո՛չ արտաքին, ո՛չ էլ ներքին քաղաքական խնդիրներից:

Արդյունքում հանրության մեծ մասը չի ստանում առարկայական վերլուծական տեղեկատվություն, թե ինչ վտանգների առջև է կանգնած երկիրը:

Մարդիկ իհարկե մտահոգված են Փաշինյանի քաղաքականությունից, սակայն որպեսզի ձևավորվի այլընտրանքային քաղաքական բևեռ, պիտի նախ ձևավորվի այլընտրանքային քաղաքական օրակարգ, որը հասկանալի լինի հանրության մեծ մասին: Որից հետո պիտի սկսվի մեծ կազմակերպչական աշխատանք այդ բևեռի ձևավորման համար: Եվ միայն դրանից հետո, երբ դրսի մեր պոտենցիալ դաշնակիցները տեսնեն, որ Հայաստանում կա Փաշինյանին այլընտրանք, կփորձեն չմտնել Ալիևի խաղի մեջ և դեռավելին,  թույլ չեն տա, որ Հայաստանը կորցնի Սյունիքը և, որպեսհետևանք՝ իր պետականությունը:

Իսկ դրա համար պետք է շտապել: Քանզի Հայաստանի կազմալուծմանը շատ ժամանակ չի մնացել:

Սա է իրականությունը:

Դավիթ Մկրտչյան
Zham.am