Ինչո՞ւ են վերջին օրերին սրվել վրաց-ադրբեջանական հարաբերությունները, և ի՞նչ կապ ունի այստեղ Զանգեզուրը

Վերջին շաբաթներին Վրաստանի միջով անցնող Ադրբեջանի և նրա քաղաքացիների համար տարանցիկ ճանապարհը  սկսել է լուրջ խափանումներ ապրել, նշում են ադրբեջանական լրատվամիջոցները:

Ըստ ադրբեջանական Minval Politik-ի՝ ադրբեջանցի վարորդները սեպտեմբերից խնդիրներ ունեն Վրաստանի սահմանին։ Իսկ Վրաստանի մաքսային կետերում բեռնատարներ կան, որոնք սեպտեմբերից սպասում են սահմանը հատելուն։

Վրաստանի մաքսային ծառայողներն ու ճանապարհային ոստիկանությունը հատկապես պահանջկոտ են ադրբեջանական բեռնատարների հարցում. այլ երկրներից եկած բեռնատարների վարորդների նկատմամբ, նման վերաբերմունք չկա, նշում է պարբերականը:

Ավելին, շատ ադրբեջանցի վարորդներ տեղափոխում են փչացող ապրանքներ՝ օրինակ՝ Թուրքիայից ցիտրուսային մրգեր, որոնք այնուհետև տարանցիկ կերպով անցնում են Ադրբեջանի տարածքով դեպի Ղազախստան: Եվ վրաց մաքսային ծառայության և ճանապարհային ոստիկանության աշխատակիցների կողմից ադրբեջանցի վարորդներին ուղղված ծաղրական դիտողությունները, անշուշտ, պահանջում են բացատրություն՝ սկսած «Սպասեք եղանակին, նրանք կասեն ձեզ» -ից մինչև «Զանգեզուրի ճանապարհը» օգտագործելու խորհուրդներ:

Ադրբեջանական պարբերականի կարծիքով, վրացիների նման պահվածքը կարող է պայմանավորված լինել այն հանգամանքով, որ Իվանիշվիլու համակարգում, իբր,  ուժեղացել են  հայկական լոբբիստական շրջանակները:

Պարբերականը, որպես հիմնավորում, բերում է Զուրաբ Ժվանիայի օրինակը, ով դարձել էր այդ երկրի վարչապետը, ում մայրը հայ էր:

Սակայն այլ ադրբեջանցի վերլուծաբանների կարծիքով, Իվանիշվիլու իշխանության ոչ բարյացկամ վերաբերմունքը պայմանավորված է... Մոսկվայի ազդեցությամբ:

Նրանք հղում են անում Սաակաշվիլու այն գնահատականին, ով հայտարարել էր, թե իբր, Ադրբեջանի հետ հարաբերությունները վաթարացնելու  խնդիրը դրվել է Մոսկվայի կողմից:

«Ադրբեջանական   քաղաքական և հանրային շրջանակները  ճիշտ են տեսնում Ռուսաստանի ազդեցությունը սրանում, - ընդգծել էր  Սաակաշվիլին՝ նշելով,- պաշտոնական Բաքվի  զայրույթը  արդարացված է»։

Պաշտոնական մակարդակով Բաքվից բողոքի քայլեր դեռ չկան, սակայն գրեթե բոլոր ադրբեջանական լրատվամիջոցները հիստերիա են բացել Վրաստանի հանդեպ:

Նույնիսկ ոմանք սկսել են սպառնալ Թբիլիսիին, նշելով, թե իբր վրացիները իրենց տեղը պիտի ճիշտ գնահատեն տարածաշրջանում:

Այսօր Ադրբեջանը Հարավային Կովկասի անվիճելի առաջատարն է՝ բոլոր ոլորտներում՝ տնտեսությունում, քաղաքականությունում և ռազմական ոլորտում, նշում է մեկ ադրբեջանական պարբերական Caliber-ը և սպառնում վրացիներին, թե Ադրբեջանի համար իր քաղաքացիների և հայրենակիցների օրինական շահերն ու իրավունքները բացարձակ առաջնահերթություն են։ Միայն վերջին տարիներին հետխորհրդային տարածքի լսարանը տեսել է դա՝ արտացոլված ռուսական ՀՕՊ-ի կողմից սխալմամբ խոցված AZAL ինքնաթիռի վթարում, ինչպես նաև Ռուսաստանում ադրբեջանցիների նկատմամբ էթնիկական դրդապատճառներով բռնաճնշումների դեպքում։

Մենք կարող ենք ձեզ վստահեցնել. սա վերաբերում է նաև Վրաստանում գտնվող մեր հայրենակիցներին և վրացական մաքսային կետերում գտնվող ադրբեջանցի վարորդներին։ Գնդակն այժմ Վրաստանի դաշտում է, բառացի սպառնում է ադրբեջանական այս պարբերականը պաշտոնական Թբիլիսիին։

Երկու օր առաջ, Վրաստանի  վարչապետ Իրակլի Կոբախիձեն  հերքեց  ադրբեջանական լրատվամիջոցների հաղորդագրություններն այն մասին, որ Վրաստանում ադրբեջանցի բեռնատարների վարորդների հետ կապված խնդիրներ կան։

Ըստ նրա՝ նմանատիպ խնդիրներ պարբերաբար առաջանում են նաև Թուրքիայի և Հայաստանի բեռնատարների վարորդների հետ:

Կոբախիձեն նշում է, որ Վրաստանը դարձել է իրական տնտեսական  խաչմերուկ, որտեղ առևտրի ծավալները անգամներով են մեծանում, իսկ Վրաստանի իշխանությունները տեխնիկապես չեն հասցնում սպասարկել՝ բավարարելու համար  աճող առևտրի այս ծավալները:

Սակայն Կոբախիձեն հավաստիացրեց, որ լրացուցիչ տեխնիկական միջոցներ ձեռնակելուց հետո, այդ խնդիրները կլուծվեն:

Անկախ փորձագետները նույնպես չեն տեսնում այստեղ քաղաքական ճնշման գործոն և նույնպես համարում են, որ խնդիրը բացառապես տեխնիկական բնույթի է:

Այլ հարց է, որ այս պայմաններում, հասկանալի պատճառներով, երբ առաջանում են նմանատիպ ճգնաժամեր, առավելություն են ստանում վրացական բեռնատարների  վարորդները և այն երկրի վարորդները, ովքեր «լավ հարաբերություններ են»  կարողանում հաստատել Վրաստանի սահմանային ծառայության ներկայացուցիչների հետ:

Սակայն դրանք համարել հատուկ միտում պետական մակարդակով,  չի կարելի, նշում են փորձագետները:

Այլ հարց է, որ Ադրբեջանը, որ վերջին տարիներին լուրջ դիվանագիտական հաջողություններ է արձանագրում տարածաշրջանում, ի շնորհիվ Նիկոլ Փաշինյանի վարած քաղաքականության, չի ուզում հայտնվել մի իրավիճակում, ում  վարորդները պիտի հավասար պայմաններ ունենան թուրք, կամ հայ վարորդների հետ:

Սա է իրականությունը:

Արտակ Հակոբյան
Zham.am