«Լոլիկ՝ ինքնիշխանության, Ղարաբաղի և Ցեղասպանության դիմաց». «Գելխեղդի» ապագայի բանաձևը

Պետք չէ մոռանալ, որ Նիկոլ Փաշինյանը դուրս է եկել Լեւոն Տեր-Պետրոսյանի գաղափարներով լի միջավայրից: Այս գաղափարները որքան պարզունակ են, նույնքան վտանգավոր: Հակիրճ ձևավորելով այդ գաղափարները, նշենք դրանց էությունն այն է, որ առանց ղարաբաղյան խնդրի լուծման (առանց Արցախը Ադրբեջանին հանձնելու) Հայաստանի տնտեսությունը չի կարող զարգանալ: Եվ եթե Արցախը խառնվում է Ադրբեջանի հետ հարաբերություններին, այն պարզապես պետք է հանձնվի:

Եթե Ցեղասպանությունը խանգարում է Թուրքիայի հետ հարաբերություններին, ապա Ցեղասպանության հարցի հետ պետք է անեք նույնը, ինչ Արցախի հետ` հանձնել այն: Եվ եթե առաջին դեպքում Արցախը հանձնվեց ադրբեջանցիներին, ապա Ցեղասպանությունը լավագույն դեպքում պետք է հանձնվի Սփյուռքին: Այսինքն՝ այս խնդրի լուծումը թողնել միայն Սփյուռքին, այլ կերպ ասած ՝ սպանել այս հարցը:

Մեզ սպասվող նախընտրական արշավը կլինի ագրեսիվ պրոթուրքական պրոպագանդայի մարմնավորում, այս պրոպագանդայի հիմնական բանաձևը կլինի այսպիսին «Լոլիկ՝ ինքնիշխանության, Ղարաբաղի և Ցեղասպանության դիմաց»:

Արդեն հիմա Փաշինյանը և նրա թիմը, ինչպես նաև տարբեր տեսակի լրատվամիջոցներ, YouTube-յան ալիքներ և գրպանային օլիգարխներ, որոնք գործում են իշխանությունների թելադրանքով, զանգվածներին տարածում են այն գաղափարը, թե «ինչն օգուտներ են մեզ սպասում թուրքական սահմանի բացումից հետո»՝ բենզինը թեև ոչ որակյալ, բայց էժան կլինի, և ընդհանուր առմամբ թուրքական կապիտալը երկիր կմտնի, չէ որ, ինչպես գիտեք, «деньги не пахнут»:

Այլ կերպ ասած, դրան զուգահեռ, հայ հասարակությունը պատրաստվում է Թուրքիայի տնտեսական էքսպանսիայի: Բայց արդյո՞ք պաշտոնական Անկարան իսկապես շահագրգռված է «Հայաստանի տնտեսական զարգացման մեջ», և իրոք պատրաստ է իր միջոցները ներդնել այդ նպատակին հասնելու համար: Իհարկե՝ ոչ:

Ինչպես Ղարաբաղը մանրադրամ էր երրորդ երկրների համար, այնպես էլ Հայաստանը կդառնա այդպիսի մանրադրամ: Երրորդ երկրների համար հիմնական նպատակը պարզ է. Հայաստանը դուրս հանել ռուսական շահերի ուղեծրից և դա անել՝ անկախ այն գնից, որը հայկական պետությունը և հայ ժողովուրդը կարող են վճարել դրա համար:

Կարևոր նրբերանգն այստեղ հետևյալն է. Եթե Հայաստանի և Ադրբեջանի, և որ ամենակարևորը Թուրքիայի և Հայաստանի սահմանները բաց են, եթե «տարածաշրջանում տիրում է խաղաղություն», ապա Հայաստանի տարածքում գտնվող 102 ռազմաբազայի առկայությունը, Արցախում գտնվող ռուս խաղախապահների առկայությունը կորցնում են իրենց իմաստը:

Ի վերջո, ռուսական ռազմական ներկայությունը պայմանավորված է հենց Թուրքիայից և Ադրբեջանից հայկական պետականությանը ֆիզիկական գոյության սպառնալիքի փաստով: Բայց եթե կողմերի միջեւ ստորագրվեն «խաղաղության պայմանագրեր», ապա գոնե պաշտոնապես այդ սպառնալիքը կդադարի գոյություն ունենալ: Եվ ակնհայտ է, որ հաջորդ հարցը, որ կարող է առաջ քաշել Փաշինյանի վարչակազմը, դա Հայաստանում ռուսական ռազմական ներկայության նպատակահարմարության հարցն է:

Միևնույն ժամանակ, կարևոր է հասկանալ, որ նույնիսկ 44-օրյա պատերազմի օրերին Թուրքիայի և Ադրբեջանի կողմից Հայաստան ռազմական ներխուժումը կանխվեց Հայաստանում ռուս զինվորականների առկայության շնորհիվ: Եթե այս ամենը գոյություն չունենա, ապա ապագայում ոչինչ չի խանգարի, որ Թուրքիան և Ադրբեջանը «մեկընդմիշտ լուծեն հայկական խնդիրը»:

Պետք է հասկանալ, որ «Փաշինյանի ձեռքերով» տնտեսական էքսպանսիայի հիմքը դնելով, ռուս զինվորականներին վտարելով Հայաստանից՝ Թուրքիան իր համար կբացի հայկական տարածք ռազմական ներխուժման հերթական պատմական հնարավորությունը:

Փաշինյանի ծրագրերը, Թուրքիայի ծրագրերը և Թուրքիայի կուրատորների հակառուսական ծրագրերը պարզ են: Սա կարևոր է հասկանալու համար թե ինչի դեմ են պայքարելու Հայաստանի առողջ ուժերը: Կկարողանա՞ն նրանք ազգային-ազատագրական շարժում կազմակերպել: Այս մասին մենք կխոսենք մեր հաջորդ հոդվածներից մեկում:

Սևակ Դանիելյան