Ճշմարտության ազատականացում

2016 թվականի համար Օքսֆորդի բառարանի տարվա բառն է՝ «post-truth» (ոչ կարեւոր ճշմարտություն): Նման ընտրությունը ճշգրտորեն արտացոլում է իրականությունը՝տարածվող քաղցկեղը, որը գնալով ավելի ու ավելի է սպառնում արեւմտյան հասարակություններին: Ընտրություն կատարելիս, բառարանին, անշուշտ, պետք չէր ավելի հեռուն գնալ, քան ՄիացյալՆահանգների քաղաքական դաշտն է եւ մեծագույն ստախոս Դոնալդ Թրամփի ընտրությունը:

Բայց ներկայի եւ անցյալի միչեւ տարբերությունը ավելի շատ չափի, քան տեսակի մեջ է:

Թերեւս, չկա ապատեղեկատվության ավելի լավ օրինակ, քան Թուրքիայի կողմից Հայոց ցեղասպանության ժխտումը: Սա մի գործընթաց է, որն օգտագործում է ռեսուրսների հսկայական զանգված եւ շարունակվում է արդեն 100 տարուց ավելի:

Ապացուցվածն ապացուցելու փոխարեն, մենք գուցե պետք է ուշադրություն դարձնենք այն հավաքական գործողությանը, որ անհատների ջանքերի համադրման աճող ազդեցությամբ հաջողության է հասցրել Թուրքիայի նկրտումները:

Թուրքիայի մերժողական քաղաքականությունը պահանջում է ավելին, քան ԱՄՆ Նախագահներն ու նրանց մամուլի քարտուղարներն են: Բավարար չէ միայն, որ Թրամփի մամուլի քարտուղար Շոն Սպայսերն արդարացնի Թրամփի կողմից ցեղասպանություն բառը չօգտագործելը՝ ողբերգության վերաբերյալ Միացյալ Նահանգների ավանդական ուղերձում, ասելով՝ «Այն կատարելապես համահունչ էր նախորդ մի քանի վարչակազմերի հայտարարություններին»: Անհրաժեշտ են նաեւ այլ կատարողներ. կարիերային միտված դիվանագետներ, ովքեր կորցրել են իրենց բարոյական ձայնը, եթե այնուամենայնիվ այն ունեցել են, կեղծ գիտնականներ, անբարոյական ճառագիրներ, ինքնագոհ քաղաքագետներ, հնազանդ լրագրողներ, ճղճիմ քաղաքական գործիչներ, սայթաքած իդեալիստներ, բարոյապես բութ, անտեղյակ, կամովին անտեղյակ, եւ նրանք բոլորը միասին էական աջակցող դեր են կատարում:

Ավելի լայն խոսքով, միայն այն միջավայրում, որտեղ անտարբերությունը ճշմարտության նկատմամբ համարվում է բնական, ոչ կարեւոր ճշմարտության այնպիսի ծրագրերը, ինչպիսին Թուրքիային են, գոյատեւելու համար թթվածին են ստանում: Այս մթնոլորտը մեզ պարտադրված չէ, այն ստեղծվել է մեր կողմից:

Ազատականության ցանկացած պաշտպանություն պետք է սկսվի ճշմարտության ամուր պաշտպանությունից: Մենք հավաքական պատասխանատվություն ենք կրում այս աճող մարտահրավերի համար:

Ջիմ Թիփն

***

The Liberation of Truth

The Oxford Dictionary word of the year for 2016 is “post-truth.” This fitting choice correctly
reflects a state of affairs - a metastasizing cancer - that increasingly threatens Western societies.

In making the choice, the dictionary surely had to look no further than the political discourse in
the United States and the election of Donald Trump, prevaricator par excellence.

But the difference between the present and the past is more in degree than in kind.
Perhaps no better example of a disinformation campaign exists than Turkey’s denial of the
Armenian Genocide. It is a campaign that has employed a vast array of resources and lasted over100 years.

Rather than prove the proven, we might consider the collective act - the cumulative effect of the
actions of individuals - that has sustained the Turkish effort to the degree that it has been
successful.

Turkey’s campaign of denial requires more than US presidents and their press secretaries. It is
not enough for Trump’s press secretary, Sean Spicer, to justify Trump’s omission of the word
“genocide” in the ritual US comments on the tragedy by saying: "It is perfectly in keeping with
the language that’s been used over and over again.” Other enablers are needed: Career-oriented

diplomats who have lost whatever moral voices they may have had, pseudo scholars, amoral
speechwriters, political scientists too clever by half, acquiescent journalists, craven politicians,
lapsed idealists, the morally obtuse, the ignorant, the willfully ignorant, and others all play vital
supporting roles.

More broadly, only in an environment where an indifference to truth is normalized can such
post-truth projects as Turkey’s find the oxygen to survive. This atmosphere is not imposed on us
but created by us.

Any defense of liberalism must begin with a robust defense of truth. We bear a collective
responsibility to rise to the challenge.

Jim Teepen