Հայաստանն ու Լեռնային Ղարաբաղը պատերազմ սկսելու որևէ պատճառ չունեն. Դեսպան Անդրանիկ Հովհաննիսյանի ելույթը ՄԱԿ-ում

Դեսպան Անդրանիկ Հովհաննիսյանի ելույթը Ադրբեջանի կողմից Լեռնային Ղարաբաղի նկատմամբ սանձազերծված ագրեսիայի վերաբերյալ ՄԱԿ մարդու իրավունքների խորհրդի 45-րդ նստաշրջանի ժամանակ

Ժնև, 28 սեպտեմբերի, 2020թ․

 

Տիկին փոխնախագահ,

Կիրակի վաղ առավոտյան Ադրբեջանը լայնածավալ ռազմական հարձակում է սկսել Արցախի (Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության) դեմ, որը ուղեկցվում է հրթիռահրետանային ռմբակոծությամբ` թիրախավորելով խաղաղ բնակչությունը և ենթակառուցվածքները շուրջ 50 քաղաքներում և գյուղերում։ Սպանվել է մեկ կին և երեխա, վիրավորվել են բազմաթիվ քաղաքացիական անձինք։

Այս լայնածավալ հարձակումը տեղի ունեցավ Ադրբեջանի նախագահի կողմից արված առավելապաշտական հայտարարություններից օրեր անց, երբ ՄԱԿ-ի Գլխավոր ասամբլեայի ամբիոնից նա պնդում էր, թե իբր «Ղարաբաղը Ադրբեջան է»։ Դրանից առաջ նա շեշտել էր, որ «մենք բոլոր միջոցներով վերադարձնելու ենք մեր տարածքները»՝ պնդելով, որ «ներկայիս Հայաստանը հիմնադրվել է Ադրբեջանի պատմական հողերի վրա»՝ ընդգծելով, որ «բանակցությունները գործնականում չեն վարվում»։

Ավելին, հարձակումից օրեր առաջ Ադրբեջանը պահեստազորային ուժերի զորահավաք էր սկսել և քաղաքացիական բեռնատարներ էր առգրավում՝ ռազմական նպատակներով օգտագործելու համար։ Բաքուն նաև հրաժարվեց ընդունել հակամարտության գոտում տիրող իրավիճակի շուրջ ԵԱՀԿ մշտադիտարկման առաքելությունը։ Ադրբեջանը ռազմական վարժանքներ էր անցկացնում՝ իրականացնելով ռազմական ինքնաթիռների և անօդաչու թռչող սարքերի սադրիչ թռիչքներ։ Ադրբեջանի ՊՆ խոսնակը սպառնացել էր հրթիռային հարված հասցնել Հայաստանի ատոմակայանին։ Հավաստի տեղեկատվություն է առկա Լեռնային Ղարաբաղում հայերի դեմ կռվելու նպատակով ահաբեկիչների հավաքագրման մասին։ Ադրբեջանը ամենաբարձր մակարդակով շարունակաբար մերժողական վերաբերմունք է ցուցաբերում միջազգային կազմակերպությունների և միջազգային իրավունքի նկատմամբ՝ ամենաարձր մակարդակով նշելով, որ. «միջազգային իրավունքն այսօր աշխարհում չի գործում, իսկ միջազգային պայմանագրերը հանդիսանում են արժեք չունեցող թղթի կտորներ»։ Այսպիսով Ադրբեջանը բացահայտ պատրաստվում էր հարձակմանը։

Տիկին փոխնախագահ,

Հայաստանն ու Լեռնային Ղարաբաղը պատերազմ սկսելու որևէ պատճառ չունեն։ Ի տարբերություն Ադրբեջանի ղեկավարության հայտարարությանը, ՄԱԿ-ի Գլխավոր ասամբլեայում Հայաստանի վարչապետը վերահաստատեց՝ «Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտության բացառապես խաղաղ կարգավորման հանձնառությունը»։

Տիկին փոխնախագահ,

Երբ ամբողջ աշխարհը համախմբվում է՝ պայքարելու համավարակի դեմ, Ադրբեջանը փորձում է դա օգտագործել իր քաղաքական խնդիրների լուծման համար։

Նախ, Ադրբեջանը սաստիկ ուժեղացրել է ճնշումները իշխող ռեժիմի նկատմամբ ցանկացած այլախոհության արտահայտման դեմ։ ԵԽԽՎ զեկուցողները Ադրբեջանում իրականացրած դիտարկումներից հետո իրենց մտահոգությունն են հայտնել. «համավարակի դեմ պայքարի քողի ներքո երկրի իշխանությանը քննադատողների նկատմամբ իրականացվող հետապնդումների, ինչպես նաև անարդար դատավարություններում դատապարտվածների և քաղբանտարկյալների անվտանգության վերաբերյալ»։

Երկրորդ, չնայած ՄԱԿ-ի Գլխավոր քարտուղարի՝ համավարակի ընթացքում գլոբալ հրադադարի կոչին, Բաքուն բացահայտորեն խախտել է 1994թ․ Ադրբեջանի, Լեռնային Ղարաբաղի և Հայաստանի միջև ստորագրած հրադադարի մասին համաձայնագիրը։ Դա արվում է ադրբեջանցիներին ազգայնականության պատճառաբանությամբ համախմբելու և հասարակության ուշադրությունը բռնապետական իշխանության ռեժիմից շեղելու նպատակով։

Մտահոգիչ է, որ Թուրքիան ռազմական և քաղաքական աջակցություն է ցուցաբերում Ադրբեջանին՝ նպաստելով տարածաշրջանում հետագա ապակայունացմանը։

Ադրբեջանի կողմից իրականացրած այս նոր հարձակումը էկզիստենցիալ սպառնալիք է ներկայացնում Լեռնային Ղարաբաղի բնակչության համար, քանի որ Բաքուն բազմիցս ցուցադրել է արցախահայերին էթնիկ զտումների ենթարկելու իր մտադրությունը։ Ադրբեջանում պետական մակարդակով հայատյացության մասին իրենց զեկույցներում գրել են մի շարք միջազգային կազմակերպություններ, այդ թվում՝ Ռասայական խտրականության վերացման կոմիտեն և Եվրոպայի Խորհրդի Ռասիզմի և անհանդուրժողականության հարցերով Եվրոպական հանձնաժողովը։

Հատկանշական է, որ վերջերս Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանը Ադրբեջանի կողմից ինքնության հողի վրա հայերի դեմ իրականացրած հանցագործությունների վերաբերյալ երկու որոշում է ընդունել, մեկը՝ խաղաղ պայմաններում, քնած հայի դաժան սպանության և մյուսը՝ Ադրբեջանում ձերբակալված հայի խոշտանգումների և դրան հաջորդած սպանության մասին։

Շնորհակալություն։

 

 

Statement by Ambassador Andranik Hovhannisyan on the aggression of Azerbaijan against Nagorno-Karabakh

delivered at the 45th Human Rights Council

28 September 2020, Geneva

 

Mme. Vice-President,

Early Sunday morning, yesterday Azerbaijan launched large-scale military offensive against Artsakh (Nagorno-Karabakh Republic), accompanied by air and artillery strikes, targeting the civilian population and infrastructure in around 50 towns and villages. A woman and a child were killed and many other civilians wounded.

This brutal attack came days after the maximalist statements by President of Azerbaijan at the UN GA claiming that “Karabakh is Azerbaijan.” Days before that he stated that “we will by all means return to our lands” claiming that “present-day Armenia was established on historically Azerbaijani lands”. He went on to stress that the “negotiations are virtually non-existent.”

Moreover, days before the aggression Azerbaijan started drafting reservists and confiscating civilian trucks for military needs. It also refused to accept the OSCE monitoring of the situation in the conflict zone. Azerbaijan was carrying out military drills making provocative flights of military aircrafts and UAVs. The spokesperson of the Ministry of Defense of Azerbaijan has threatened to launch a missile strike against Armenia’s nuclear power plant. There have been credible reports about recruiting terrorists to fight against Armenians in Nagorno-Karabakh. Azerbaijan continually demonstrated dismissive attitude to international organizations and international law, stating at the highest levels that “international law does not work in the world today, and international treaties are just a piece of paper, having no value.” Thus, Azerbaijan has been openly and blatantly preparing for the aggression.

Mme. Vice-President,

Armenia and Nagorno-Karabakh do not have any reason to go to war. In the stark contrast to the leadership of Azerbaijan, the Prime Minister of Armenia at the UN General Assembly reaffirmed “commitment to exclusively peaceful settlement of the Nagorno-Karabakh conflict”.

Mme. Vice-President,

As the whole world has been joining forces to counter the pandemic, Azerbaijan has tried to make use of it in the context of its political problems.

First, Azerbaijan strengthened its grip over any dissent to the ruling regime. The Parliamentary Assembly of the Council of Europe rapporteurs for the monitoring of Azerbaijan have expressed their concern “at the crackdown on critics of the authorities under the guise of combating the pandemic, as well as the safety of prisoners convicted in unfair trials and considered as political prisoners”.

Second, despite the call of the UN SG for the global ceasefire in times of pandemic Baku has blatantly violated the ceasefire signed in 1994 between Azerbaijan, Nagorno-Karabakh and Armenia. Azerbaijan does this to achieve rally around the flag effect and to shift the public attention from its despotic ruling.

It is worrisome that Turkey extends military and political support to Azerbaijan, thus contributing to further destabilization of the region.

This new aggression of Azerbaijan poses existential threat for the people of Nagorno-Karabakh, since Azerbaijan has demonstrated time and again its intent to ethnically cleanse that territory from Armenians. The State level anti-Armenian xenophobia in Azerbaijan have been well reported by international organizations, including by CERD and ECRI of the Council of Europe.

It is noteworthy that the identity-based crimes against Armenians by Azerbaijan have been recognized recently by the European Court of Human Rights on two different cases: one on the brutal peacetime killing of a sleeping Armenian and another ruling on the torture and subsequent killing of an Armenian detainee in Azerbaijan.

Thank you.