Ինչու Փաշինյանը որոշում կայացրեց կալանավորել Գագիկ Ծառուկյանին

Երբ հուլիսյան հայտնի ելույթից հետո, որում Գագիկ Ծառուկյանը` քննադատելով իշխանության վարած սոցիալ-տնտեսական քաղաքականությունը, պահանջեց Կառավարության 100 տոկոսի փոփոխությունը, ինչից հետո իր դեմ քրեական գործ հարցուցվեծ, կարծիքներ էին հնչում, որ Փաշինյանը «մինչև վերջ չի գնա», և բանը չի հասնի Ծառուլյանի ազատազրկմանը: Սակայն երբ գործի քննությունը մակարգրվեց դատավոր Մնացական Մարտիրոսյանին, շատերի համար պարզ դարձավ, որ Փաշինյանը որոշել է գնալ Ծառուկյանին ձերբակալելու ճանապարհով:

Դա պարզ դարձավ, քանի որ դատավոր Մարտիրոսյանը դեռ նախկին իշխանությունների օրոք ուներ մի այնպիսի դատավորի համբավ, ով անկաշկանդ կերպով «դակում էր» իշխանությունների ցանկացած պատվերը: Ի միջի այլոց, սա այն նույն դատավորն է, ով տարիներ առաջ ազատազրկման էր դատապարտել Նիկոլ Փաշինյանին, և տարբեր տիպի վիրավորանքներ լսեց իր հասցեին Փաշինյանի` այն ժամանակվա քաղաքական թիմի ներկայացուցիչներից: 

Սակայն անկախ վերոհիշյալ հանգամանքից Ծառուկյանի կալանավորումը մի շարք նրբերանգներ ունի: Աշխարհաքաղաքական բարդ իրավիճակում, երբ ՄԱԿ-ի ամբիոնից անգամ Թուրքիայի նախագահն է Հայաստանն անվանում «խաղաղության սպառնալիք», և Թուրքիայի ագրեսիվ նկրտումները Հայաստանի դեմ կարողանում է զսպել միայն պաշտոնական Մոսկվան, իշխանությունների քաղաքական որոշման արդյունքում կալավորվում է խորհրդարանական երկրորդ ուժի ու հայկական Խորհրդարանում Ռուսաստանի իշխող ուժի հետ դաշնակցային հարաբերություններ ունեցող միակ քաղաքական թիմի ղեկավարի:

Այս իրողությունը հաստատապես կավելացնի Ռուսաստանի հետ մեր խնդիրների «փաթեթը», որն առանց այդ էլ բավականին մեծ էր Ռուբերտ Քոչարյանի կալանավորումից և Յուրի Խաչատորովի հետ կապված պատմությունից հետո: 

Կար նաև կարծիք, որ Փաշինյանը չի գնա Ծառուկյանին կալանավորելու ճանապարհով նաև այն պատճառով, որ է՛լ ավելի չլարի առանց այդ էլ լարված քաղաքական իրավիճակը: Սակայն Փաշինյանը գերադասեց տուրք տալ սեփական վախերին, այլ ոչ թե գնալ քաղաքական և սոցիալական լարվածության նվազման ճանապարհով: 

Ի վերջո, ինչու՞ նա կալանավորեց Ծառուկյանին:

Փաշինյանը, գալով իշխանությանը փողոցից, ունի լուրջ մտավախութուններ, որ փողոցով էլ կհեռանա: Տեսնելով, որ սոցիալական լարվածությունն ավելանում է, իսկ Ծառուկյանը փորձում է եռյակի համագործակցության ֆորմատի շրջանակներում քաղաքական փաթեթավորում տալ այդ բողոքներին, Փաշինյանը որոշեց «էն գլխից» չեզոքացնել իր համար առաջացած վտանգները:  

Սրան գումարենք նաև այն, որ Փաշինյանը հաշվի է առել այն հանգամանքը, որ ԲՀԿ-ն ուղղահայած կառուցվածք ունեցող քաղաքական ուժ է, և նա հույս ունի, որ, չեզոքացնելով թիմի առաջնորդին, կչեզոքացնի ամբողջ կուսակցության ակտիվությունը: Ըստ Փաշինյանի հաշվարկների` այս քայլով նա իր դեմ ուղղված քաղաքական գործընթացների զարգացումը տևական ժամանակով կկանխի: 

Սակայն իրականությունն այն է, որ Փաշինյանը` ձերբակալելով Ծառուկյանին, նախ և առաջ չի լուծի սոցիալական խնդիրները, որոնք մարդկանց դուրս են հանելու փողոց, բացի այդ, քաղաքական գործընթացները նա ինստիտուցիոնալ հարթությունից տեղափոխում է այլ հարթության վրա, իսկ այստեղ արդեն հետևանքները կարող են խիստ անսպասելի լինել, իսկ զարգացումներն անկանխատեսելի սցենարներով ընթանալ:

Ամեն դեպքում ընդգծենք, որ քաղաքական գործընթացները մտել են լարվածության նոր փուլ, իսկ այդ լարվածությունը խիստ վտանգավոր է երկրի անվտանգության տեսանկյունից, հատկապես հաշվի առնելով այն մարտահրավերները, որոնք վերջին շրջաններում սրվել են:

Սևակ Դանիելյան