Նույնիսկ Փաշինյանի թիմում են հասկանում, որ Քոչարյանի տնտեսության զարգացման մոդելը այլընտրանք չունի

Նիկոլ Փաշինյանի ընտանիքին պատկանող հայտնի լրատվամիջոցը նույնպես որոշեց անդրադառնալ ՀՀ 2-րդ նախագահի հանդիպմանը տնտեսագետների հետ՝  փորձելով բացատրել, թե որն է լինելու Փաշինյանի տնտեսության զարգացմանը մոդելի տարբերությունը Քոչարյանի մոդելից: Նախ լրատվամիջոցը խոստովանեց, որ այդ հանդիպմանը հնչաց մտքերից հետո նույնիսկ իշխանական շրջանակներում է սկսվել քննարկումը, թե ինչ մոդելով պիտի զարգացնել երկրի տնտեսությունը: Հավանաբար, այդ քննարկումները մտահոգել է Փաշինյանին և այդ իսկ պատճառով հայտնի լրատվամիջոցը որոշել է նույնպես մասնակցել այդ քննարկմանը:

Պարզվում է,  որ Նիկոլ Փաշինյանը մերժում է Քոչարյանի զարգացման այն մոդելը, երբ երկիր ներդրումներ են գալիս, ստեղծվում են համատեղ ընկերություններ և այդպես երկիրը սկսում է զարգանալ: Փաշինյանին դուր չի եկել նաև սփյուռքահայերի մասնակցությամբ ներդրումները, քանզի «...ազգային հարստությունը «ջրի գնով» նվիրել նրանց, արտոնյալ պայմաններ ստեղծել, թույլ տալ, որ Հայաստանն օգտագործվի՝ որպես հումքային կցորդ եւ էժան աշխատուժի աղբյուր, ու այդ ճանապարհով հասնել տնտեսական որոշակի աշխուժացմանը...»  նույնպես մերժելի է Փաշինյանի համար:

Հավելենք, որ այն ինչ նկարագրվել է Փաշինյանի կողմից կիրառվել է ոչ միայն Հայաստանում, Քոչարյանի կառավարման ժամանակ, այլև ողջ աշխարհում: Ժամանակակից Չինաստանը, Հնդկաստանը, Վիետնամը, մի շարք նախկին հետկոմունիստական երկրները, նախկինում Հարավային Կորեան, Թայվանը և մյուսները հենց այդ ուղիով են զարգացել, քանզի երկրի զարգացման միակ ձևը հենց այդպիսի եղանակով է լինում: Երկրի զարգանալու այլ  եղանակ աշխարհին  հայտնի չէ:

Սակայն պարզվում է, որ  Փաշինյանի «տնտեսական հեղափոխության» իմաստը բոլորովին այլ բան է նշանակում:

Պարզվում է այդ «հեղափոխության» տակ Փաշինյանը հասկանում է տնտեսության զարգացման  բոլորովին այլ  մոդել, որն ներկայացնում է այդ լրատվամիջոցը, որտեղ նշված է բառացի հետևյալը. «...Տնտեսության զարգացման մյուս մոդելը կարելի է պայմանականորեն անվանել «առանց անգլերենի հնարավոր չէ մոշ աճեցնել: Հասկանալի է, իհարկե, որ մոշը կաճի նաեւ առանց անգլերենի իմացության, բայց խոսքն այն մասին է, որ հայաստանցի մոշ աճեցնողը, կոշկակարը, ինժեները, բժիշկը, ծրագրավորողը եւ այլ մասնագետները պիտի կարողանան յուրաքանչյուրն իր ոլորտում մրցունակ լինել, եւ դրա արդյունքում է, որ Հայաստանն ի վերջո կունենա մրցունակ տնտեսություն։ Սա, իհարկե, շատ ավելի բարդ ճանապարհ է, արդյունքներն էլ կերեւան ավելի ուշ, բայց ըստ էության՝ սա կայուն զարգացման միակ ճանապարհն է, ու հենց սա էլ կոչվում է «տնտեսական հեղափոխություն», որովհետեւ արմատապես փոխվում է բուն տնտեսական զարգացման մոդելը...»:

Եթե մի կողմ թողնենք այս խնդրի հումորային կողմը, ինչը անկեղծ ասաց անչափ դժվար է, լրատվամիջոցը փաստացի ակնարկում է, որ Հայաստանում երբեք  դրսից լուրջ ներդրումներ չեն լինելու: Եվ պարզվում է Փաշինյանի ամբողջ հույսը, պայմանական ասաց,  «անգլիախոս մոշ հավաքողների վրա է» լինելու:

Փաշինյանն նույնիսկ չի էլ հասկանում, որ ժամանակակից աշխարհում նոր տեխնոլոգիաներն են ապրանքները դարձնում մրցունակ դրսի շուկաներում: Հասկանալի է, որ առանց լուրջ ներդրումների մենք չենք ունենա ոչ լուրջ զարգացող տնտեսություն, ոչ էլ երկրի ապագա, քանզի խոստումներով և գեղեցիկ խոսքերով երկիր հնարավոր չէ կառուցել:

Հենց դրա համար էլ Փաշինյանն լրատվամիջոցով մեսսիջ է ուղարկում, որ իր խոստացած «տնտեսական հեղափոխության» գաղափարը շուտ չի կարող կյանքի կոչվել: Իրականում այն երբեք կյանքի չի կարող կոչվել, քանզի տնային մակարդակի պատկերացումներով երկիրը հնարավոր չէ զարգացնել: Իսկ  այս մեսսիջով Փաշինյանը փաստացի ուզում է ժամանակ ձգել, քանզի պարզ է, որ ինքն էլ չի կարող հավատալ այն մտքին, թե երկրի զարգացնող դասակարգը կարող է դառնալ, պայմանական ասաց,  «անգլիախոս մոշ հավաքողը»:

Հասկանալի է, որ այս ամենից հետո նույնիսկ Փաշինյանի շրջապատում են սկսել հասկանալ, որ իրենց շեֆի ուղին տանելու է դեպի փակուղի, ի տարբերություն Քոչարյանի, ով իր կառավարման փորձով է ապացուցել, որ երկիրն կարելի է զարգացնել և այն էլ կարճ ժամանակահատվածում երկրի ծավալները մեծացնել մի քանի անգամ:

Սա է իրականությունը:

Արտակ Հակոբյան