Բարեհնչյուն ու էկոլոգիապես մաքուր դարձնելու, աղմուկը խլացնելու համար ՝ Շոու մաստեր

«Շոու մաստեր» ընկերությունը զբաղվում է ճարտարապետական ակուստիկայի խնդիրներով: Իր գործունեության ընթացքում այս ընկերությունը կարգաբերել է Երևանի մի շարք հայտնի համերգասրահների ակուստիկ միջավայրը, լուծել բազմաթիվ ռեստորանների, գրասենյակների, երաժշտական ստուդիաների և այլ հասարակական վայրերի ակուստիկայի և ձայնամեկուսացման խնդիրները. ընդհանուր առմամբ կյանքի է կոչել 100-ից ավելի նախագծեր: «Շոու մաստեր» ընկերությունը լավագույնս տիրապետում է բոլոր այն գիտելիքներին ու գործիքներին, որոնք անհրաժեշտ են ձայնը բարեհնչյուն ու էկոլոգիապես մաքուր դարձնելու, աղմուկը խլացնելու համար: Ճարտարապետական ակուստիկայի բարդ ու հետաքրքիր աշխարհի մասին զրուցել ենք ընկերության հիմնադիր ղեկավարներ Զորիկ և Արտյոմ Սահակյանների հետ: 

- Ի՞նչ է ճարտարապետական ակուստիկան: Եվ ընդհանրապես, մի՞թե հնարավոր է ձայնը «նախագծել»:

- Իհարկե, ոչ միայն հնարավոր է, այլ նաև պարտադիր: Եվ հենց դրանով էլ զբաղվում է ակուստիկ ինժեները: Ճարտարապետական ակուստիկան ուսումնասիրում է ձայնային ալիքների տարածումը տարբեր միջավայրերում (օդ, բետոն, տարբեր տեսակի նյութեր), մակերեսների կողմից դրանց կլանումն ու անդրադարձումը, անդրադարձների ազդեցությունը խոսքի և երաժշտության լսելիության վրա: Լավ ակուստիկ միջավայրը նախագծվում ու հաշվարկվում է այնպես, որ անհրաժեշտ ձայները ընդգծվեն, իսկ անցանկալի ձայները խլացվեն: Ի դեպ նախագծման համար պետք է անպայման իմանալ շինարարական նյութերի և կոնստրուկցիաների ակուստիկ տվյալները՝ մի կողմից տարբեր նյութերի ակուստիկ տվյալները համադրելու համար, մյուս կողմից տարածքի ակնկալվող ակուստիկ հատկություները հաշվարկելու համար:

- Ի՞նչ տարածքներ են առավելապես նախագծում ակուստիկ ինժեներները սովորաբար:  

- Սովորաբար մեզ դիմում են ակուստիկ միջավայրի կարգաբերման կամ տարածքների ձայնամեկուսացման-ձայնակլանման խնդիրներով, որոնց թվում, օրինակ, մեծ թվով ռեստորաններ և համերգասրահներ, դահլիճներ: Վերջին շրջանում ավելի հաճակաի է դարձել նաև կինոթատրոններ, լսարաններ, նիստերի սենյակներ, ձայնագրման ստուդիաներ, գրասենյակներ, արտադրամասեր: Դա խոսում է այն մասին, որ գնալով մեր երկրում նույնպես արժևորվում են միջազգայնորեն ընդունված չափանիշները, որոնք վերջին հաշվով միտված են մարդու կյանքի որակի բարձրացմանը: Ընդհանրապես շրջակա միջավայրում աղմուկի ավելացմանը զուգահեռ ավելանում է ձայնամեկուսացման-ձայնակլանման պահանջ ունեցող տարածքների թիվը՝ հիվանդանոցներ, հյուրանոցներ, սպորտային համալիրներ, խաղասրահներ և բնակելի տներ: Կարելի է ասել՝մենք այնտեղ ենք, որտեղ կարևոր է մարդու անդորրը, բարեհնչյուն միջավայրի առկայությունը:

- Իսկ շինարարության կամ վերանորոգման ո՞ր փուլում պետք է ակուստիկ խնդիրները լուծվեն:

- Մենք հակված ենք տարանջատել այս հարցադրումը: Շինարարության ժամանակ պետք է հենց սկզբից ճարտարապետական նախագծման փուլում դիմել, որպեսզի նախագծում արդեն ընդգրկվեն ձայնամեկուսացման-ձայնակլանման համար անհրաժեշտ նյութերը, մշակվեն դեկորատիվ և ակուստիկ ինտերիերի համալիր լուծումները, իսկ վերանորոգման փուլում՝ սկսելուց առաջ: Գոնե խորհրդատվության համար մեզ դիմելը անհրաժեշտ է: Հենց ճարտարապետի, դիզայների և ակուստիկ ինժեների առողջ համագործակցության արդյունքում են ստեղծվում ձայնային կատարյալ հարմարավետ միջավայր ունեցող գլուխգործոցներ: Բայց խնդիրն այն է, որ Հայաստանում ակուստիկան հաճախ չնախատեսված ծախս է դիտարկվում, ընդունված չէ ակուստիկ խնդիրները լուծել դեռ նախագծման փուլում, շատերը դիմում են արդեն կառուցված, ներքին հարդարման աշխատանքներն իրականացված տարածքների ակուստիկայի հղկման համար: Մեր փորձից ելնելով՝ կարող եմ ասել, որ նախօրոք ձայնամեկուսացման նախագիծ ունեցող պատվիրատուն միշտ ավելի շահեկան դիրքում է լինում թե՛ շինարարության արագության, թե՛ ակնկալվող արդյունքի ստացման առումով: 

«Շոու մաստեր» ընկերությունը զբաղվում է ճարտարապետական ակուստիկայի խնդիրներով: Իր գործունեության ընթացքում այս ընկերությունը կարգաբերել է Երևանի մի շարք հայտնի համերգասրահների ակուստիկ միջավայրը, լուծել բազմաթիվ ռեստորանների, գրասենյակների, երաժշտական ստուդիաների և այլ հասարակական վայրերի ակուստիկայի և ձայնամեկուսացման խնդիրները. ընդհանուր առմամբ կյանքի է կոչել 100-ից ավելի նախագծեր: «Շոու մաստեր» ընկերությունը լավագույնս տիրապետում է բոլոր այն գիտելիքներին ու գործիքներին, որոնք անհրաժեշտ են ձայնը բարեհնչյուն ու էկոլոգիապես մաքուր դարձնելու, աղմուկը խլացնելու համար: Ճարտարապետական ակուստիկայի բարդ ու հետաքրքիր աշխարհի մասին զրուցել ենք ընկերության հիմնադիր ղեկավարներ Զորիկ և Արտյոմ Սահակյանների հետ:

- Ի՞նչ է ճարտարապետական ակուստիկան: Եվ ընդհանրապես, մի՞թե հնարավոր է ձայնը «նախագծել»:

- Իհարկե, ոչ միայն հնարավոր է, այլ նաև պարտադիր: Եվ հենց դրանով էլ զբաղվում է ակուստիկ ինժեները: Ճարտարապետական ակուստիկան ուսումնասիրում է ձայնային ալիքների տարածումը տարբեր միջավայրերում (օդ, բետոն, տարբեր տեսակի նյութեր), մակերեսների կողմից դրանց կլանումն ու անդրադարձումը, անդրադարձների ազդեցությունը խոսքի և երաժշտության լսելիության վրա: Լավ ակուստիկ միջավայրը նախագծվում ու հաշվարկվում է այնպես, որ անհրաժեշտ ձայները ընդգծվեն, իսկ անցանկալի ձայները խլացվեն: Ի դեպ նախագծման համար պետք է անպայման իմանալ շինարարական նյութերի և կոնստրուկցիաների ակուստիկ տվյալները՝ մի կողմից տարբեր նյութերի ակուստիկ տվյալները համադրելու համար, մյուս կողմից տարածքի ակնկալվող ակուստիկ հատկություները հաշվարկելու համար:

- Ի՞նչ տարածքներ են առավելապես նախագծում ակուստիկ ինժեներները սովորաբար: 

- Սովորաբար մեզ դիմում են ակուստիկ միջավայրի կարգաբերման կամ տարածքների ձայնամեկուսացման-ձայնակլանման խնդիրներով, որոնց թվում, օրինակ, մեծ թվով ռեստորաններ և համերգասրահներ, դահլիճներ: Վերջին շրջանում ավելի հաճակաի է դարձել նաև կինոթատրոններ, լսարաններ, նիստերի սենյակներ, ձայնագրման ստուդիաներ, գրասենյակներ, արտադրամասեր: Դա խոսում է այն մասին, որ գնալով մեր երկրում նույնպես արժևորվում են միջազգայնորեն ընդունված չափանիշները, որոնք վերջին հաշվով միտված են մարդու կյանքի որակի բարձրացմանը: Ընդհանրապես շրջակա միջավայրում աղմուկի ավելացմանը զուգահեռ ավելանում է ձայնամեկուսացման-ձայնակլանման պահանջ ունեցող տարածքների թիվը՝ հիվանդանոցներ, հյուրանոցներ, սպորտային համալիրներ, խաղասրահներ և բնակելի տներ: Կարելի է ասել՝մենք այնտեղ ենք, որտեղ կարևոր է մարդու անդորրը, բարեհնչյուն միջավայրի առկայությունը:

- Իսկ շինարարության կամ վերանորոգման ո՞ր փուլում պետք է ակուստիկ խնդիրները լուծվեն:

- Մենք հակված ենք տարանջատել այս հարցադրումը: Շինարարության ժամանակ պետք է հենց սկզբից ճարտարապետական նախագծման փուլում դիմել, որպեսզի նախագծում արդեն ընդգրկվեն ձայնամեկուսացման-ձայնակլանման համար անհրաժեշտ նյութերը, մշակվեն դեկորատիվ և ակուստիկ ինտերիերի համալիր լուծումները, իսկ վերանորոգման փուլում՝ սկսելուց առաջ: Գոնե խորհրդատվության համար մեզ դիմելը անհրաժեշտ է: Հենց ճարտարապետի, դիզայների և ակուստիկ ինժեների առողջ համագործակցության արդյունքում են ստեղծվում ձայնային կատարյալ հարմարավետ միջավայր ունեցող գլուխգործոցներ: Բայց խնդիրն այն է, որ Հայաստանում ակուստիկան հաճախ չնախատեսված ծախս է դիտարկվում, ընդունված չէ ակուստիկ խնդիրները լուծել դեռ նախագծման փուլում, շատերը դիմում են արդեն կառուցված, ներքին հարդարման աշխատանքներն իրականացված տարածքների ակուստիկայի հղկման համար: Մեր փորձից ելնելով՝ կարող եմ ասել, որ նախօրոք ձայնամեկուսացման նախագիծ ունեցող պատվիրատուն միշտ ավելի շահեկան դիրքում է լինում թե՛ շինարարության արագության, թե՛ ակնկալվող արդյունքի ստացման առումով:

- Իսկ եթե արդեն «Շոու մաստերին» հրավիրել են ներքին հարդարման աշխատանքներն իրականացրած սրահի ակուստիկան շտկելու համար, հնարավո՞ր է այնպես անել, որ չտուժի ճարտարապետի կամ դիզայների մտահղացումը, չխախտվի ներքին հարդարումը:

- Այո՛, հնարավոր է, բայց որոշակի վերապահումներով: Դրանք կապված են մեր, դիզայների և պատվիրատուի հետ ընդհանուր համագործակցության և դրա արդյունքում ընդհանուր հայտարարի գալու հետ: Մեր կողմից առաջարկվող լուծման տարբերակները պետք է ընդունելի լինեն և՛ դիզայների, և՛ պատվիրատուի կողմից: Նման դեպքերում մենք միշտ կարողանում ենք գտնել համադրելի լուծումներ: Ակուստիկ ինժեների խնդիրներից մեկն այնպիսի ակուստիկ նյութեր ընտրելն է, որոնք մի կողմից կատարելապես կլուծեն ակուստիկ կոմֆորտի ապահովման խնդիրը, մյուս կողմից արտաքուստ չեն հակադրվի ճարտարապետի կամ դիզայների առաջարկած դիզայներական լուծմանը: Վերջիվերջո ինժեներիան ևս ստեղծագործ աշխատանք է և ենթարկվում է ստեղծագործական բոլոր օրենքներին ՝ մտքի ճկունություն, մասնագիտական գրագետություն, ճաշակ, ճարտարապետական և դիզայներական հմտություններ: Մենք մեր ձեռքի տակ ունենք ակուստիկ նյութերի այնպիսի հարուստ բազա, որը թույլ է տալիս կյանքի կոչել ցանկացած դիզայներական մտահղացում և լուծել ցանկացած ակուստիկ բարդ խնդիր:

- Ակնհայտ է, որ աղմուկը մեր շրջապատում գնալով մեծանում է, հետապնդում ամենուր, անգամ՝ տանը, և հենց ակուստիկ ինժեներիան է մեր փրկօղակը աղմուկի ծովում: Սա չի՞ նշանակում, որ մեր աղմկոտ դարում ակուստիկ ինժեներների պահանջարկը գնալով մեծանալու է: Սա չի նշանակում , որ մարդկան պահանջն է փոխվում և պահանջարկին համապատասխան նոր առաջարկ է ձևավորվում, նույնիսկ կրթություն ապահովելու մակարդակի: 

- Ճիշտ է՝ աղմուկը դարի խնդիրն է, այն խնդիր է նաև մեր քաղաքում: Եվ բնական է, որ խնդրի հետ զուգահեռ պիտի մեծանար նաև ակուստիկ ինժեներիայի հանդեպ պահանջարկը մեր երկրում: Դա նշանակում է, որ ավելի ու ավելի շատ պատվիրատուներ են գիտակցում իրենց կառույցների ակուստիկ ձևավորման կարևորությունը: Խնդիրն այն է, որ մեր ուսումնական հաստատությունները չեն պատրաստում ակուստիկ ինժեներներ կամ հնչյունային տեխնիկներ: Թե ո՛ր համալսարանում պետք է պատրաստվեն այդ մասնագետները դա էլ է խնդիր. Ճարտարագիտական համալսարանը տալիս է տեխնիկական և ճարտարապետական կրթություն, ԵՊՀ ռադիոֆիզիկայի ֆակուլտետը՝ տեսական, կոնսերվատորիայում կամ թատերական ինստիտուտում էլ գեղարվեստական: Իսկ ճարտարապետական ակուստիկան այդ երեքի համադրությունն է: Ընդհանրապես նման մասնագետներ պատրաստող հաստատություններն աշխարհում քիչ են (դրանցից մեկում՝ Սանկտ Պետերբուրգի Ա. Ս. Պոպովի անվ. ակուստիկայի ինստիտուտում վերամասնագիտացում է ստացել «Շոու մաստեր» ընկերության ակուստիկայի բաժնի ղեկավար, ակուստիկ ինժեներ Արտյոմ Սահակյանը): Այս ուղղությունը զարգացնել է պետք. ակուստիկ ինժեներների պահանջարկ կա և լինելու է, որովհետև աղմուկը մեր շրջապատում ավելի ու ավելի է շատանում, սպառնում մեր առողջությանը: Մանրամասները ՝ https://www.facebook.com/pg/showmaster.am/photos/?ref=page_internal 

YerevakLur.am