Այսօր Մոնթեի ծննդյան օրն է. Տեսանյութ, Լուսանկարներ

«Պետք է հիմա մեր ամբողջ ուժը դնենք աս գործի մեջ, հաղթենք ու վերջ, խաղաղություն պիտի ըլլա միայն մեր հաղթանակով, անկարելի է խաղաղություն տեսնել առանց մեր հաղթանակի: Ինչքան դժվար է Հայաստանի տնտեսական վիճակը, հասկցանք, դժվար է և այլն, բայց պատերազմն ալ այդպես է, պատերազմը հաճելի բան չէ: Բիդի հասկնանք, որ բիդի զոհվինք, բիդի մեր ամբողջ ուժը դնենք ռազմական գործի մեջ, հաղթենք, և հետո մեր բոլորիս համար էլ ավելի լավ կըլլա: Եթե չհաղթենք աս պատերազմի մեջ, մեր պատմությունը, իմ կարծիքով, կրնա վերջանալ, մեր պատմության վերջին էջը կրնանք դարձնել, եթե կորսցնենք աս հողակտորը…»,- այս խոսքերի հեղինակը հայ ազգի հերոս Մոնթե Մելքոնյանն է:

Մոնթեն ծնվել է 1957 թվականին՝ Մեծ Եղեռնից փրկված և ԱՄՆ Կալիֆոռնիայի Վայսեյլի ավանում հանգրվանած հայի ընտանիքում։

Ողջ կյանքում նա պայքարել է հայերի իրավունքների, հայոց ցեղասպանության ճանաչման և հայրենիքի համար: 

1980 թ.-ից անդամագրվելով Հայաստանի ազատագրության հայ գաղտնի բանակին՝ կարճ ժամանակում դարձել է նրա ղեկավարներից մեկը։ 1981 թ.-ի նոյեմբերի 11-ին Ֆրանսիայի Օռլի օդանավակայանում Մոնթեն ձերբակալվել է կեղծ անձնագիր և ատրճանակ կրելու մեղադրանքով։

Նա սկզբում դատապարտվել է 4 ամսվա ազատազրկման, իսկ ավելի ուշ դատարանը որոշել է վտարել նրան Ֆրանսիայից։ Դատարանում Մոնթեն հայտարարել է. «Բոլոր հայերը կեղծ անձնագրեր են կրում՝ ֆրանսիական, ամերիկյան, դրանք կեղծ կլինեն այնքան ժամանակ, քանի դեռ հայկական չեն...»։ 1985 թ.-ին նա նորից կեղծ անձնագրով ժամանել է Ֆրանսիա և մի քանի ամիս անց նորից ձերբակալվել «ահաբեկչություն» կազմակերպելու մեղադրանքով։ Մոնթեն բանտից դուրս է եկել 1989 թ.-ի հունվարի 16-ին։

1991 թ.-ին նա գալիս է Հայաստանի Հանրապետություն, որտեղ արդեն սկսվել էին հայ-ադրբեջանական զինված ընդհարումները։ Նույն թվականի սեպտեմբերին մեկնում է Արցախի Հանրապետություն, որտեղ նրան անվանակոչում են Ավո մականունով։ Ռազմական տեսանկյունից մասնագիտական բարձր հմտություններ ցուցաբերելու շնորհիվ 1992 թ.-ին ստանձնում է Մարտունու պաշտպանական շրջանի շտաբի պետի պարտականությունը։ Այստեղ կարճ ժամանակում իր անկեղծությամբ ու մաքրությամբ նա շահեց ոչ միայն տեղի բնակչության, այլև ընդհանրապես, համայն հայության սերն ու հարգանքը։ Նրա ղեկավարությամբ Մարտունին դարձավ Արցախի ամենապաշտպանված ու ամենամարտունակ շրջանը։ 1993 թ.-ի մարտ-ապրիլ ամիսներին նրա ղեկավարությամբ ազատագրվեց նաև Քարվաճառը:

Մոնթեն սպանվել է 1993 թ.-ի հունիսի 12-ին ադրբեջանական զրահամեքենայի կրակոցից, երբ հետախուզության նպատակով մարտընկերների հետ այցելել է Աղդամի շրջանի Մարզիլի գյուղի մատույցներ։

Գոռ Գրիգորյանը ֆեյսբուքյան իր էջում հրապարակել է այսօր Մոնթեի հիշատակին նվիրված լուսանկարներ և տեսանյութ:

«Ուզում եմ, որ անկախ քաղաքական բեմում դերակատարների փոփոխություններից, միշտ շարունակական, ճիշտ մոտեցում և հարգանք լինի ազգային հերոսի հիշատակին.

Հ.գ. անցած տարի երբ հոբելյանական 60 ամյակն էր, ցավոք մարդ չկար»,- գրել է նա:

">