Մայրապետյանի գործը լակմուսյան թուղթ է երկրի դատաիրավական համակարգի առողջացման համար (Տեսանյութ)

«Հայաստանում բոլորը օրենքի առաջ հավասար են` անկախ զբաղեցրած դիրքից և սոցիալական կարգավիճակից» այս մասին բազմիցս հայտարարել ու շարունակում է պնդել Նիկոլ Փաշինյանը:

Հետհեղափոխական Հայաստանը իր առաջնային խնդիրներից էր համարում վերականգնել ժողովրդի վստահությունը դատական մարմինների նկատմամբ: Հեղափոխությունից երկու ամիս անց այս ուղղությամբ քայլեր ձեռնարկեց գլխավոր դատախազությունը` խոսելով կալանավորման պրակտիկայի բարեփոխության անհրաժեշտության մասին:

Դատախազության կոլեգիայի նիստում գլխավոր դատախազ Արթուր Դավթյանը հանձնարարեց ոչ մեծ ու միջին հանցագործությունների պարագայում շեշտը դնել կալանքի հիմքերի ոչ թե հավանական կանխատեսելիության, այլ` իրական փաստերի առկայության վրա:

Հաջորդ կարևոր հանձնարարականն էր` դիտարկել այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառման հնարավորությունը և յուրաքանչյուր դեպքի համար գնահատել ռիսկերն ու լայնորեն կիրառել անձնական կամ կազմակերպությունների երաշխավորությունը նաև գրավը` որպես խափանման միջոց:

Քննարկվեց և որոշվեց, որ ՀՀ-ում պետք է կալանավորման շատ քիչ դեպքեր լինեն: Այս ընթացքում ազատ արձակվեցին քրեական հեղինակություններ, ծանր հանցագործությունների մեջ մեղադրվող անձինք, անգամ` ցմահ դատապարտյալ (Կարեն Օգանեսյան):

Այս ֆոնին հոկտեմբերի 6-ին ձերբակալվեց գործարար Սամվել Մայրապետյանը` կաշառք ստանալուն օժանդակելու մեղադրանքով, իսկ խափանման միջոց ընտրվեց կալանքը: Այս իրադարձությունը փոխեց պատկերացումը հետհեղափոխական Հայաստանի անաչառ դատական համակարգի նկատմամբ:

Մշակութային և հասարակական բազմաթիվ գործիչներ իրենց զարմանքն արտահայտեցին ընտրված խափանման միջոցի իրավական և արդար հիմքերի վերաբերյալ, չնայած Փաշինյանը հայտարարել է, որ զանգովի արդարադատություն չի լինելու:

Ի վերջո, Նոր Հայաստանում դատական մարմինները աշխատու՞մ են Նիկոլ Փաշինյանի մատնանշած ուղիով, թե՞ շարունակում են հավատարիմ մնալ նախկին գործելաոճին:

Սա ևս մեկ անգամ ցույց է տալիս, թե ինչ վտանգներ իր մեջ կարող է պարունակել, այսպես կոչված, «անցումային արդարադատության» գաղափարի ներդրումը, քանզի այս պարագայում սուբյեկտիվ գործոնը կարող է գերակա դեր խաղալ, էլ չենք խոսում հնարավոր քաղաքականացված գործընթացների վտանգավորության մասին: Այս ճանապարհով ժամանակին գնաց Սահակաշվիլին Վրաստանում, և արդյունքը ողբերգական դարձավ այդ երկրի համար:

Ահա թե ինչու է անհրաժեշտ, որ Մայրապետյանի գործը պանդորայի արկղի դեր չկատարի, և հենց դրա համար է անհրաժեշտ, որ նա օր առաջ ազատվի կալանքից, և վտանգավոր բացառություն չդառնա, ինչքան էլ որ քաղաքական ենթատեքստի գայթակղությունը մեծ լինի այս հարցում իշխանության համար:

Հասմիկ Գրիգորյան