13 զինծառայողի մահը դուրս է սովորական վիճակագրության կամ առանձին պատահարների տրամաբանությունից. Մելքոնյան

 

Զինվորի կյանքի և առողջության պահպանումը հրամանատարական կազմի առաջնային պարտականությունն է: Ղեկավարման օղակներում տիրող անտարբերությունն ու անհետևողականությունը հանգեցրել են նրան, որ զորամասը դադարել է լինել անվտանգ միջավայր ծառայության համար:

Քաղաքական և իրավական պատասխանատվության իսպառ բացակայություն.

Անհատական պատասխանատվության ինստիտուտի ձախողումը վերին օղակներում ծնում է համատարած թողտվություն ստորին օղակներում:

Այս իրավիճակում ձևական քննությունները կամ կրտսեր սպայական կազմին պատժելը որևէ կերպ չեն լուծում համակարգային ճգնաժամը: Ստեղծված խայտառակ պայմանները պահանջում են արմատական քաղաքական-իրավական որոշումներ.

 

Պաշտպանության նախարարը և Գլխավոր շտաբի պետը կրում են անմիջական քաղաքական և վարչական պատասխանատվություն զինված ուժերում տիրող անարխիայի համար: Նրանք ոչ միայն պետք է անհապաղ ազատվեն զբաղեցրած պաշտոններից, այլև ենթարկվեն իրավական խիստ քննության՝ համակարգային թերացումների և հանցավոր անգործության համար:

-Անկախ աուդիտ և ինստիտուցիոնալ մաքրում.

Անհրաժեշտ է իրականացնել բանակի բարոյահոգեբանական վիճակի և անվտանգության կանոնների պահպանման արտահերթ, անկախ աուդիտ՝ ներգրավելով մասնագիտացված քաղաքացիական և զինվորական փորձագետների:

Հրամանատարական ողջ շղթան, որի վերահսկողության գոտում տեղի է ունեցել ողբերգությունը, պետք է կրի ուղղակի իրավական պատասխանատվություն:

Զինված ուժերը պետության ինքնիշխանության, ազգային արժանապատվության և հանրային վստահության գլխավոր հենասյունն են: Երբ բանակը սկսում է ինքն իրեն սպառել ներսից, իսկ զինվորի կյանքը խաղաղ պայմաններում դառնում է անպաշտպան, վտանգվում է ոչ միայն ռազմական մարտունակությունը, այլև պետականության գոյության լեգիտիմությունը: Յուրաքանչյուր չկանխված մահ, յուրաքանչյուր կոծկված հանցագործություն և անպատիժ մնացած թերացում աստիճանաբար քայքայում են հասարակության ու բանակի միջև գոյություն ունեցող սրբազան ուխտը:

 

Այլևս հնարավոր չէ համակարգային այս աղետը քողարկել հայրենասիրական ճառերով, ձևական հանձնաժողովների ստեղծմամբ կամ կրտսեր սպաների վրա պատասխանատվությունը բարդելու արատավոր պրակտիկայով: Լռությունն ու կիսամիջոցները հավասարազոր են հանցակցության: Եթե պաշտպանական համակարգի բարձրագույն ղեկավարությունը չունի բարոյական ու քաղաքական կամք՝ սեփական պատասխանատվությունը կրելու և արմատական վիրահատական քայլեր ձեռնարկելու, նրանց հեռացումն ու իրավական պատասխանատվության ենթարկվելը դառնում են անհետաձգելի հրամայական: Սա միայն կադրային փոփոխության հարց չէ. սա պետության ողնաշարը փլուզումից փրկելու, բանակի պատիվը վերականգնելու և ապագա զինվորի կյանքը երաշխավորելու վերջին սահմանագիծն է»: