Իրանը մերժել է ԱՄՆ-ի 15 առաջարկները և ներկայացրել է սեփական 5 պայմանները պատերազմի դադարեցման համար

Ըստ ամերիկյան  The New York Times-ի`օրեր առաջ  ԱՄՆ-ն Պակիստանի միջոցով 15 կետանոց պայմաններ էր ներկայացրել Իրանին`պատերազմի դադարեցման համար:

Համաձայն ծրագրի հրապարակված մանրամասների՝ ԱՄՆ-ն պահանջում է, որ Իրանը.

-ապամոնտաժի Նաթանզի, Սպահանի և Ֆորդի միջուկային օբյեկտները.

-դադարեցնի ուրանի հարստացումը և կուտակված նյութը փոխանցի Ատոմային էներգիայի միջազգային գործակալությանը.

-դադարեցնի իր բալիստիկ հրթիռների ծրագիրը.

-դադարեցնի տարածաշրջանային իր դաշնակից  ուժերին աջակցելը.

-լիովին բացի Հորմուզի նեղուցը միջազգային նավագնացության համար։

Դրա դիմաց ԱՄՆ-ն առաջարկում է միջուկային պատժամիջոցների լիակատար վերացում, Բուշերում քաղաքացիական միջուկային էներգիայի զարգացմանը օգնություն և ՄԱԿ-ի ավտոմատ պատժամիջոցների մեխանիզմի վերացում։

Մերձավոր Արևելքի հակամարտության չորրորդ շաբաթվա ընթացքում Թրամփը պնդում էր, որ Միացյալ Նահանգները «շատ ամուր» բանակցություններ է վարել Իրանի հետ, որոնց ընթացքում երկու կողմերը «համաձայնության են եկել» բազմաթիվ կետերի շուրջ։ Մասնավորապես, ԱՄՆ նախագահը հայտարարել էր, թե Իրանը,իբր,համաձայնել է ընդմիշտ հրաժարվել միջուկային զենքից։ Թեհրանը, սակայն, հերքել է ուղիղ բանակցությունների մասին տեղեկությունները։

Իսկ ամերիկյան Axios-ը հայտնել էր, որ երկու կողմերի միջև հաղորդագրությունները փոխանցվել են միջնորդների՝ Եգիպտոսի, Թուրքիայի և Պակիստանի միջոցով։

Փորձագետների կարծիքով, Իրանըփաստացի միջնորդների միջոցով  համաձայնել է բանակցել ամերիկյան կողմի հետ, սակայն մերժել է Թրամփի առաջարկները և ներկայացրել է կրակի դադարեցման իր պայմանները:

Մասնավորապես,իրանական  PressTV  հեռուստաալիքը,հղում անելով  իրանական պաշտոնյաների շրջանում իր հավաստի աղբյուրին, նշել է իրանական պայմանների հետևյալ 5 կետերը, այն է,

-Թշնամու կողմից «ագրեսիայի և սպանության» լիակատար դադարեցում։

-Իրանում պատերազմի վերսկսումը կանխելու համար հատուկ մեխանիզմների ստեղծում։

-Պատերազմական վնասների փոխհատուցման, ինչպես նաև փոխհատուցումների երաշխավորված և հստակ սահմանված վճարում։

-Պատերազմի ավարտ բոլոր ճակատներում և տարածաշրջանում դրան մասնակցած բոլոր դիմադրության խմբերի համար։

-Իրանի Հորմուզի նեղուցի նկատմամբ իշխանություն իրականացնելու ինքնիշխան իրավունքի միջազգային ճանաչում և երաշխիքներ։

Ըստ PressTV-ի աղբյուրների, Իրանը տեղեկացրել է բոլոր  միջնորդներին, որ հրադադարը կախված է իր բոլոր պայմանների ընդունումից։ «Մինչ այդ բանակցություններ չեն վարվի», - ընդգծել է իրանցի պաշտոնյան՝ հաստատելով, որ Իրանի պաշտպանական գործողությունները կշարունակվեն մինչև նշված պայմանների կատարումը։

Ավելին, հեռուստաալիքի աղբյուրը շեշտել է, որ Իրանը թույլ չի տա ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփին «թելադրել պատերազմի ավարտի ժամանակը»։

Միջազգային դիտորդների կարծիքով, իր այս առաջարկներով, Իրանը Թրամպին փաստացի փորձում էծուղակի մեջ գցել, որպեսզի վերջինիս և Իսրայելի միջև առաջանա հակասություն:

Ըստ իսրայելական աղբյուրների՝նման ճեղքվածք արդեն ի հայտ է եկել:

Մասնավորապես, ըստ ամերիկյան Axios-ի հավաստի աղբյուրների, Թրամփը մերժել է Իսրայելի վարչապետ  Նեթանյահուի առաջարկը՝ համատեղ կոչ անել Իրանի ժողովրդին՝դուրս գալ փողոցներ և տապալել ռեժիմը։

Ըստ այդ աղբյուրի՝Թրամփը վերջնականապես է հասկացել, որ իրեն խաբել են և Իրանում չկա որևէ լուրջ ընդդիմություն, որըկաջակցեր Իսրայելինև ԱՄՆ-ին:

Ավելին, Թրամփը կարող է պատերազմը դադարեցնել արդեն այս շաբաթավերջին, կամ հաջորդ շաբաթվա կեսերին, նշում է Axios-ը:

Սակայն,հաշվի առնելով Թրամփի անկախատեսելի բնավորությունը, շատերը համոզված են, որ նրա որոշումների վերաբերյալ ցանկացած  տարբերակ պիտի ինչ-որ հավանականությամբ ընդունել, քանի որ նա պահի տակ կարող է մի նոր որոշում կայացնել՝ առանց իր շրջապատի հետ խորհրդակցելու:

Ամերիկյան աղբյուրները  պնդում են, որ իր կառավարման շրջանում առաջին անգամ  Թրամփը հայտնվել է ծուղակում և չգիտի, թե ինչպես դուրս գալ այս իրավիճակից, որն սպառնում է ոչ միայն ԱՄՆ-ի շահերին տարածաշրջանում, այլև Կոնգրեսի գալիք ընտրություններում՝ հանրապետականներին: Վերջիններիս պարտության արդյունքում կարող է ջրի երես դուրս գալ Թրամփի համար անչափ վտանգավոր իմպիչմենտի հեռանկարը:

Այդպես է ստացվում, երբ պետական, քաղաքական գործիչը սկզբից քայլ է անում և հետո է մտածում՝ ճի՞շտ էր այդ քայլը, թե՞ ոչ:

Սա է իրականությունը:

Արտակ Հակոբյան
Zham.am