Արդեն հասկանալի է, թե որտեղից են կառավարվում․ «Կարճ ասած»

Yerevan.today-ի գլխավոր խմբագիր Սևակ Հակոբյանը նկատում է. «7,5 տարվա ՔՊ-ական իշխանությունից հետո արձանագրում ենք Հայաստանում բազմաթիվ ոլորտների քանդումը։ Ինչին կպել են՝ քանդել են, անգամ օդն են կեղտոտել՝ բառիս բուն իմաստով։ Բայց որևէ ոլորտի քանդումը տեղի է ունեցել այդ ոլորտի որոշ ներկայացուցիչների աջակցությամբ։ Նիկոլը այնպես չի արել, որ մենակ ինքը հավաքի քրեական հոդվածներ։ Բանակը քանդել է որոշ գեներալների, սպաների մասնակցությամբ․ միջակ սպային տվել է գեներալի կոչում, միջակ գեներալին՝ իր ուժին չհամապատասխանող գործ։ Մարդուն, որը կարող էր միայն դասախոս լինել, նշանակել է կրթության նախարար ու քանդել է, գիրք կարդացածին նշանակել է դասագիրք գրող ու քանդել է։ Նիկոլը քանդելու մեծ տաղանդ ունի։ Եկեղեցին քանդելիս խնդիրների առաջ կանգնեց ու դիմեց հոգևորականների օգնությանը, որ քանդի, ու օգնողներ կան, այն էլ՝ սրբազաններ։

Ցավն այն չէ, որ բոլոր ոլորտներում էլ կան մարդիկ, որոնք ունեն հարված ընդունելու տեղեր, թույլ տեղեր․ ցավն այն է, որ պետության ղեկավարը կարիք ունի նման մարդկանց՝ որ քանդի։ Խնդիրն իշխանության անհագուրդ ցանկցությունն է քանդել ցանկացած բան։ Նույն թույլ, կամազուրկ գեներալները բոլոր ժամանակներում էլ կային, հոգևորականին ոչ վայել պահվածքով, շքեղ կյանքով ապրող եկեղեցականներ էլ կային, բուհից հեռու դասախոսներ էլ կային․ բայց չէին քանդվում ոլորտները, որովհետև իշխանության գլուխ կանգնածի նպատակը քանդելը չէր։

Մեզ հակադարձում են, թե եկեղեցու նկատմամբ ոտնձգությունը եկեղեցու դեմ չէ, որոշ եկեղեցականների դեմ է։ Սուտ է։ Եթե եկեղեցու դեմ չէ, ինչո՞ւ մինչև հիմա չեն զբաղվել այդ հարցերով և հիմա նոր ինչ-որ բան են անում։ Կամ էն սրբազանները, որ գնացել էին Նիկոլի հետ հանդիպման, չգիտեի՞ն, որ սահմանադրությամբ եկեղեցին ու իշխանությունը տարանջատված է։ Գիտեին․ ու եթե գնացել էին Նիկոլի ձեռքը սեղմելու, նույն սրահում նույն օդը շնչել-արտաշնչելու, ապա միայն էն նպատակով դա պետք է լիներ, որ ասեին՝ մի խառնվեք եկեղեցու գործերին, մենք կաթողիկոսի հետ էլ կխոսենք, Արշակ սրբազանի հետ էլ կխոսենք և մենք եկեղեցու տարածքում կգանք որոշման։ 3 արքեպիսկոպոսի կալանքի մեջ պահողի հետ հոգևորականը ի՞նչ ունի քննարկելու, եթե ոչ՝ պահանջ, որ ազատ արձակեն իր հոգևոր եղբայրներին։

Կատարվողը, կրկնում եմ, կոնկրետ եկեղեցու դեմ է․ եթե հոգևորականներին է դեմ, ապա ո՞նց կբացատրեք, որ այս պահին հարձակման տակ են ոչ միայն հոգևորականները, կալանքի տակ են ոչ միայն հոգևորականներ, այլ՝ մարդիկ, որոնք կառուցում են եկեղեցիներ։ Եթե նրա կռիվը հոգևորականների հետ է, այդ դեպքում ինչո՞ւ է եկեղեցի՛ն անվանում չուլան։ Բնականաբար քրեական օրենսգրքում եթե լիներ, որ եկեղեցի կառուցելը հանցագործություն է, Սամվել Կարապետյանին կամ, Վարդան Ղուկասյանին կբռնեին դրա համար, բայց քանի որ դեռևս հանցագործություն չէ, դրել են տակը այլ հոդված։

Եկեղեցու վրա հարձակումների պատճառը, ըստ իս, հետևյալն է․ եկեղեցին հզոր կառույց է, համահայկական ամենամեծ կառույցն է, ամբողջ աշխարհում ամենամեծ տարածվածությունն ունի․ Սփյուռքի այն գաղթօջախներում, որտեղ չկան հայկական դպրոցներ, եկեղեցուն կից անպայման կան․ պատարագներին մարդիկ են գնում, շփվում․ ու բնականաբար՝ եկեղեցու պառակտումը չի կարող այդ եկեղեցի պատարագի գնացողներին չպառակտել։

Ցանկացած բան, որ անում է կառավարությունը, պետք է հասկանալ՝ ում է դա ձեռնտու։ Մեր երկրում էս ահռելի գնաճը ո՞ւմ է ձեռնտու, ժողովրդի՞ն, իշխանությա՞նը, թե՞ մեր թշնամիներին․ թոշակ չբարձրացնելը ո՞ւմ է  ձեռնտում, ժողովրդի՞ն, իշխանությա՞նը, թե՞ մեր թշնամի երկրներին։ Բանակի էս քարուքանդ վիճակը ո՞ւմ է ձեռմնտու՝ մե՞զ, Նիկոլի՞ն, թե՞ Ադրբեջանին։ Էս ատելության մթնոլորտը ո՞ւմ է ձեռնտու, հանցագործությունների շատացումը ո՞ւմ է ձեռնտու։ Եթե իշխանությունն անում է բաներ, որ պետությանը ձեռնտու չէ, ժողովրդին ձեռնտու չէ, շատ դեպքերում հենց այդ իշխանությանը ձեռնտու չէ, ուրեմն պետք է փորձել հասկանալ՝ լավ, իսկ ո՞րտեղից է թելադրվում։ Եկեք միասին դա վերլուծենք։

Համեմատությունը էլի եմ բերել, էլի եմ բերելու․ որովհետև ակնհայտ բաներ կան։ Մի պահ պատկերացրեք՝ Հայաստանի ղեկավարը ոչ թե Նիկոլ Փաշինյանն է, այլ, ասենք Իլհամ Ալիևը, Ռեջեփ Էրդողանը, Սելջուկ Բայրաքթարը, ի՞նչ կանեին․ առաջին բանը՝ կբռնեին էն մարդկանց, ովքեր 90-ականների պատերազմում իրենց մռութը ջարդել են, բանակը կքանդեին, 5 հազար մեր տղերքի կբերեին Եռաբլուր, Արցախը կհանձնեին, եկեղեցու վրա կգնային և այլն։ Այդպես չէ՞։

Մի պահ պատկերացրեք, ՀՀ պաշտպանության նախարարը ոչ թե Սուրեն Պապիկյանն է, այլ Զաքիր Հասանովը, հայ զինվորը չէ՞ր ապրի ու վառվի խրճիթում՝ չունենալով նորմալ զորանոց։

Մի պահ պատկերացրեք՝ ՀՀ կրթության և գիտության նախարարը Ժաննա Անդրեասյանի փոխարեն ադրբեջանի կրթության նախարար Էմին Ամրուլաևն է։ Չէ՞ր վերացնի եկեղեցու պատմություն առարկան դպրոցներից, կհաներ, չէ՞․ փոխարենը ադրբեջաներենի ուսուցում կմտցներ, չէ՞։ Չէ՞ր սահմանափակի բուհերում Հայոց պատմության ու հայոց լեզու առարկաները․ կաներ, չէ՞։ Կառավարության ամեն նիստում չէ՞ր փակի դպրոց․ կփակեր, չէ՞։ Հիմա էլ են անում։ Կարող ա մի բան պակաս աներ, ասենք՝ Մեսրոպ Մաշտոցի նկարը չհաներ դասագրքից։

Հլը պատկերացրեք ՀՀ ներքին գործերի նախարարը ոչ թե Արփինե Սարգսյանն է, այլ Վիլայաթ Էյվազովը, որը հիմա Ադրբեջանի ՆԳ նախարարն է, հանցագործությունները 8 հազարից չէի՞ն հասնի 40 հազարի, ակցիաների ժամանակ քաղաքացիներին արյունլվիկ չէի՞ն անի ոստիկանները, չէի՞ն քաշքշի Ադրբեջանի դեմ պատերազմում անմահացած զինվորների ծնողներին։

Մեր երկրում բնապահպանական աղետ է արդեն որերորդ անգամ․ եթե Համբարձումի փոխարեն Մուխտառ Բաբաևը լիներ բնապահպանության նախարարը, էս մեր էկոլոգիական աղետը նույն աստիճանի վրա չէ՞ր լինելու․ հիմա այդ մինիստրությունը կա՛մ անգործությամբ է զբաղված, որը պետական միջոցների վատնում է, կամ էնպես են անում, որ էս աղետը տեղի ունենա։ Երկու դեպքում էլ հանցավոր է։ Սա անդառնալի վտանգ է, հնարավոր է՝ մահացու վտանգ է մարդկանց համար։

Հլը մի պահ պատկերացրեք՝ ՀՀ քաղվիացիայի պետը ոչ թե Տաթևիկ Ռևազյանն էր, այլ Արիֆ Մամեդովը, հայկական ընկերությունները չէի՞ն հայտնվի Եվրոպայի սև ցուցակում։ կարծում եմ՝ կհայտնվեին։ Եթե Հայաստանի Ֆինանսների նախարարը լիներ ոչ թե Վահե Հովհաննիսյանը, այլ Սահիլ Բաբաևը, էնպես չէ՞ր անի, որ երկրիրը ճկռի պետական պարտքի տակ, կառավարության ամեն նիստում չէ՞ր վերցնի մի քանի տասնյակ ու հարյուր միլիոն եվրոյի վարկ։ Եթե Հայաստանի սոցապնախարարը լիներ ոչ թե Արսեն Թորոսյանը, այլ ադրբեջանցի նախարար Անար Ալիևը, թոշակառուն ավելի լա՞վ կապրեր, աղքատությունը կնվազե՞ր։ Եթե Երևանի քաղաքապետը լիներ ոչ թե Տիգրան Ավինյանը, այլ Բաքվի էսօրվա քաղաքապետ Էլդար Ազիզովը, Սովետաշենի զիբիլանոցը օր ու մեջ պաժառ չէ՞ր ընկնի ու թունավորեր մայրաքաղաքի օդը, Երևանում անձրևը ջրհեղեղ չէ՞ր դառնա, տրանսպորտը չէ՞ր թանկանա, գույքահարկ չէ՞ր թանկանա 6 անգամ, աղբի վճարը՝ 10 անգամ։ Ժողովուրդ ջան, հերթով անցեք բոլոր ոլորտների վրայով․ եթե համակարգեր ադրբեջանցի, քաղբանտարկյալների թիվը ավելի շա՞տ կլիներ։ Եթե Հայաստայնի ԱԺ նախագահը լիներ Սահիբա Գաֆարովան, ոչ թե Ալեն Սիմոնյանը, ու ՔՊ-ի փոխարեն լիներ «Ենի Ազերբայջան» խմբակցությունը, Ցեղասպանության ժխտումը քրեականացնելը նույն կերպ չէի՞ն մերժի, Շուշիի հակահայ հռչակագրի դատապարտումը չէի՞ն մերժի, հայ գերիների մասին բանաձևը չէի՞ն մերժի։

Վերցրեք հերթով բոլոր պաշտոնները ու մի կարճ վերլուծեք, եթե դրանցում աշխատեին ադրբեջանցիներ, ավելի վատ կլիներ, քան այսօր է՞․ մտածեք ու երևի ինձ պես գաք եզղրակացության, որ կանեին նույն կերպ, ինչպես հիմա․ էլի Ռոբերտ Քոչարյանի նկատմամբ քրգործ կբացվեր հակասահմանադրական, էլի Սամվել Կարապետյանն ապօրինի կկալանավորվեր, էլի աղքատությունը 25 տոկոս կլիներ կամ մի քիչ պակաս, էլի Ղարաբաղը կհանձներ, էլի եկեղեցու վրա կհարձակվեին, էլի Սփյուռքի վրա կհարձակվեին, էլի ընդդիմադիր քաղաքապետերին կկալանավորեին, էլի սրբազանների կկալանավորեին, էլի կթալանեին ու կհարստանային։ Այս ամենը մեր շահերից չի բխում, բխում է մեր թշնամիների շահերից, ու այդ շահերը սպասարկվում են։ Պաշտոնյաների ազգանուններին մի հետևեք, քայլերին հեռտևեք՝ ինչ են անում ու ում է ձեռնտու և ուրեմն իմացեք, թե որտեղից է կառավարվում Հայաստանի կառավարությունը։

Կարճ ասած՝ Փաշինյանի հետ հանդիպած հոգևորականները պետք է լավ իմանան, որ Փաշինյանը նախաձեռնել է եկեղեցու քանդում, ինչպես որ ժամանակին Արցախի քանդումն էր անում։ Ինչի էն ժամանակ խոստովանո՞ւմ էին, որ Արցախը հանձնում են, ասում էին՝ էդ դուք եք Արցախը հանձնում, մենք պահում ենք, մենք ինքնորոշման ճանաչման ենք բերելու․ բայց հանձնեցին։ Բա հո չե՞ն ասելու մենք եկեղեցին քանդում ենք, կասեն՝ հավատն ենք ամրապնդում, ուզում ենք ինքնամաքրվի ու քանդելու են։ Բանակն էլ էին «ինքնամաքրում»։

Անմեղսունակություն եմ համարում քննարկման մեջ մտնելը, թե՝ միգուցե իրոք կան հոգևորանակներ, որոնք․․․։ Չէ, ժողովուրդ ջան, սրանք պայքար են տանում մեր արժեքների, մեր ինքնության, մեր հայկականության դեմ։ Ինչպես որ կանխատեսում էինք 2018-ին ու իրականացավ, այնպես էլ հիմա է։