Իրանն ու ԱՄՆ-ն պատմական համաձայնության առաջ են կանգնած՝ի տխրություն Իսրայելի և Ադրբեջանի

Դոնալդ Թրամփը հայտարարել է, որ Իրանը մոտ է Վաշինգտոնի հետ միջուկային համաձայնագրի կնքմանը։ «Իրանը չի կարողանա միջուկային զենք ունենալ», - ընդգծել է ԱՄՆ-ի նախագահը։

Անուղղակի, Թրամփի խոսքերը հաստատեց նաև Իրանի Գերագույն առաջնորդի խորհրդական Ալի Շամխանին, ով  ավելի վաղ հայտարարել էր, որ Թեհրանը պատրաստ է համաձայնագիր կնքել ԱՄՆ-ի հետ՝ պայմանով, որ արևմտյան տնտեսական պատժամիջոցները ամբողջովին  չեղարկվեն։

Շամխանին  հայտարարել  է, որ Թեհրանը պատրաստ է պարտավորվել չարտադրել միջուկային զենք և ոչնչացնել բարձր հարստացված ուրանի պաշարները, որոնք կարող են նպաստել միջուկային զենքի  ստեղծման համար։ Միաժամանակ, Իրանը կշարունակի ուրանը հարստացնել խաղաղ նպատակներով անհրաժեշտ մակարդակի, միջազգային տեսուչների հսկողության ներքո, պատժամիջոցների անհապաղ վերացման դիմաց։

Ավելի վաղ հաղորդվել էր, որ Թեհրանընույնիսկ առաջարկել է ստեղծել ուրանի հարստացման միջազգային կոնսորցիում՝ ԱՄՆ-ի և արաբական երկրների մասնակցությամբ։ Ծրագիրը նախատեսում է, որ Իրանը ուրանը կարող է հարստացնելմինչև 3.67%  ցածր և այն մատակարարելարաբական երկրներին՝քաղաքացիական օգտագործման համար։ Ի տարբերություն 2015 թվականի միջուկային համաձայնագրի, որը նախատեսված էր 15 տարի ժամկետով, նոր ծրագիրը նախատեսում է անժամկետ համագործակցություն և օտարերկրյա դիտորդների ներկայություն՝ համաձայնագրի մոնիթորինգի համար։

Իրանի արտաքին գործերի նախարար Աբբաս Արաքչին այս գաղափարը ներկայացրել է Թրամփի Մերձավոր Արևելքի դեսպան Սթիվ Վիտկոֆին՝մայիսի 11-ին,Օմանում։

Ստացվում է, որ Իրանը համաձայնվել է վերադառնալ արևմտյան երկրների հետ նախկին համաձայնության, միայն մեկ լրացումով, որ այդ գործնթացը կլինի ավելի խիստ վերահսկողության տակ:

Թրամփի համաձայնությունը այս հարցում դրական ազդանշան է: Մնում է վերջին քայլը, որ Թրամփը համաձայնվի վերացնել բոլոր պատժամիջոցները Իրանի հանդեպ, ինչը վերջինիս նախապայմաններից է:

Նշենք նաև, որ մինչայդ բանակցություններնսկսելը Իրանը, որպես թիկունք,ամուր համաձայնագրեր կնքեց Ռուսաստանի և Չինաստանի հետ, որպեսզի իր բանակցությունները Թրամփի վարչակազմի հետ լինեին ուժեղ դիրքերից:

Արդյունքում Թրամփը համաձայնվեց Իրանի պահանջների մեծ մասի հետ,և մոտ ժամանակներս աշխարհը կարող է տեսնել պատմական համաձայնագրի կնքումը:

Այս համաձայնագրի կնքումը առնվազն երկու երկրի է տխրեցնելու՝Իսրայելին և Ադրբեջանին, որոնքանհամբեր սպասում էին, որ այդ բանակցությունները տապալվեն և իրենց առջև բացվեին Իրանի վրա հարձակման նոր արշավ:

Հայաստանի համար այս համաձայնագրի կնքումը լավ լուր կարող է դառնալ, քանի որ այդ դեպքում Հայաստանը կստանա նոր հարևան, որն ազատ կլինի միջազգային պատժամիջոցներից, դրան գումարած Ադրբեջանի սպասվելիք ցանկությունները մեր տարածաշրջանում վերջնականապես կավարտվեն:

Սա է իրականությունը:

Արտակ Հակոբյան
Zham.am