Քրդերը հայերի ճակատագրին արժանացան` «գցվեցին» ռուսների ու ամերիկացիների կողմից

Թուրքական ներխուժումը հյուսիսային Սիրիա հերթական անգամ ցույց տվեց` ինչ արժեն գերտերությունների խոստումները փոքր ժողովուրդներին: Հիշեցնենք, որ Թուրքիան իր ներխուժումը հիմնավորում է այն հանգամանքով, թե իբր քրդական ինքնապաշտպանական ջոկատները /YPG/, կապված լինելով քրդական բանվորական կուսակցության հետ /PKK/, վերահսկում են Սիրիայի ողջ հյուսիս-արևելքը, և իրական սպառնալիք են ներկայացնում Թուրքիայի անվտանգության տեսանկյունից:

Նշենք, որ ԱՄՆ-ն ամբողջովին աջակցում է տեղական քրդական ուժերին, վերջիններիս հետ լավ հարաբերություններ ունեն նաև ռուսները, Աֆրին քաղաքում նույնիսկ ռուսական զինվորական ներկայացուցիչ կա, ով կոորդինացնում է քրդերի ու Ասադի ռեժիմի միջև կապը: Քրդերի գլխավոր պահանջը ինքնավարություն պոկելն է, և այդ նպատակին հասնելու համար նրանք համագործակցում են թե ռուսների, և թե ամերիկացիների հետ: Ամերիկացիները քրդերին օգնում են զենքով ու զինամթերքով, իսկ ռուսները միջնորդի դեր են կատարում քրդերի ու Ասադի միջև:

Ռուսներն ու ամերիկացիները դեմ չեն քրդերի ինքնավարությանը, սակայն դրան դեմ է Ասադի ռեժիմը և հատկապես Թուրքիան, հասկանալի պատճառներով: Միաժամանակ , թե Մոսկվան, և թե Վաշինգտոնը ուզում են իրենց հարաբերությունները չփչացնեն Անկարայի հետ, միաժամանակ սիրաշահելով նաև քրդերին: Բացի այդ, ռուսներն ու ամերիկացիները ունեն տարբեր շահեր նույն Սիրիայում: Վաշինգտոնը քրդերի միջոցով ուզում է այստեղ ստեղծել մի շարք ռազմաբազաներ, իսկ ռուսները, Ասադի ռեժիմը և Թուրքիան կտրականապես դեմ են դրան: Մյուս կողմից ամերիկացիներն ու Թուրքիան դեմ են Ասադին իշխանության մեջ պահելուն, իսկ քրդերը Ասադին դեմ չեն, եթե իհարկե Ասադը համաձայնվի քրդերին տրամադրել ինքնավարություն:

Այսպիսի խճճված քաղաքական շահերը շատ նման է արևելյան բազարի առևտրին, որտեղ ցանկացած սխալ քայլ կարող է ճակատագրական լինել կողմերի համար: Հատկապես դա վերաբերվում է քրդերին, որոնք կարող են հեշտությամբ դառնալ թուրքերի զոհը: Թուրքական վերջին ներխուժումը ցույց տվեց, որ քրդերը կարող են դառնալ մանրադրամ խոշոր խաղացողների ձեռքերում, քանզի այսօր արդեն պարզ երևում է, որ Անկարան իր գործողությունները նախապես արդեն գաղտնի կերպով համաձայնացրել է  թե Մոսկվայի, և թե Վաշինգտոնի հետ:

Քրդերին զոհաբերելու դիմաց ռուսներն ու Ասադը ստացել են ազատ գործելու հնարավորություն Իդլիբի ուղությամբ, բացի այդ թուրքերի ձեռքերով Ասադը հույս ունի սանձել քրդերի մեծ պահանջները, իսկ ռուսներն էլ քրդերից պահանջում են թուլացնել կապերը ամերիկացիների հետ:

Իր հերթին ամերիկացիները քրդերին առաջարկում են հրաժարվել թուրքական սահմանի վերահսկողությունից և դրա դիմաց ամրապնդել Ռաքքայի շրջանը, որը երբեք չի եղել քրդերի տիրապետության տակ, և բնակչության մեծ մասն էլ այստեղ քրդեր չեն: Դրա դիմաց ամերիկացիները պահանջում են քրդերից լիարժեք և մշտական ռազմական ներկայության թույլտվություն: Թե ինչպես դուրս կգան քրդերը այս բարդ և խճճված իրավիճակից, ցուց կտա մոտ ապագան: Մեզ այս ամենը հիշեցրեց Հայաստանի առաջին հանրապետության ժամանակաշրջանը, որից մենք մեր անխոհեմության պատճառով դուրս եկանք չափազանց մեծ կորուստներով:

Արտակ Հակոբյան

Հ.Գ. Թուրքական ներխուժման արդյունքում Աֆրին քաղաքը հայտնվել է հումանիտար աղետի առջև, այս շրջանում քուրդ փախստականների քանակը հասնում է արդեն 130 հազարի, սակայն միջազգային ատյաններում կարծես թե մեծ աղմուկ չկա, ինչը և ցույց է տալիս միջազգային հարաբաերություններում ցինիզմի ու փարիսեության չափը: