Հայկական քաղաքական վերնախավի փայլն ու թշվառությունը

Այն, որ Հայաստանը հայտնվեց նման թշվառ վիճակում, զարմանալի չէ, քանի որ հայկական պետությունն այդքան ռեսուրս չուներ «մարսելու» «փողոցայինների» իշխանության գալը, և զարմանալի չէ, որ «փողոցայինների» ընդամենը 3 տարվա ղեկավարումը, բառիս բուն իմաստով, երկիրը կործանման սպառնալիքի առաջ է դրել։ Եվ այսօր զարմանալի չէ, որ Հայաստանն ու այս ժողովրդին պարտության տարած անձը դեռևս իշխանության է և «ներկայացնում է Հայաստանի շահերը» միջազգային տարբեր հարթակներում։

Բայց միայն Նիկոլ Փաշինյա՞նն է մարմնավորում Հայաստանի այսօրվա ամոթը: Եթե ​​այդպես լիներ, ապա այս մարդը երկար ժամանակ է ինչ արդեն չէր լինի իշխանության, քանի որ նամուս ու խիղճ ունեցող ժողովուրդը երբեք թույլ չէր տա, որ իր շահերն այս աստիճան անտեսվեն։ Սակայն իրավիճակն այնպիսին է, որ «հայկական քաղաքական վերնախավը» ամբողջովին աղետալի վիճակում է։ Այս թեզն ապացուցելու համար հեռու գնալ պետք չէ։ Դատեք ինքներդ, Հայաստանի այսօրվա քաղաքական դաշտում կան հետևյալ թեզերը, որոնք, իբր, կարող են ընկալվել որպես «Փաշինյանին այլընտրանք».

•Այս քաղաքական վերնախավի  մի մասը կարծում է, որ պետք է համաձայնել, որ Արցախը մնա Ադրբեջանի մաս, և հայ ժողովուրդը պետք է հաշտվի այն մտքի հետ, որ «Սերգո ջանը լավ չի ապրի», քանի դեռ հայ ժողովուրդը չի հաշտվել այս գաղափարի հետ.

•Քաղաքական վերնախավի մեկ այլ հատված կարծում է, որ անհրաժեշտ է հրատապ վերականգնել Հայաստանի դիրքերը մինչև 2020 թվականի սեպտեմբերի 27-ը և, դրա համար պատերազմ սկսել Ադրբեջանի հետ.

•Քաղաքական վերնախավի երրորդ մասը գտնում է, որ պետք չէ պատերազմ սկսել Ադրբեջանի դեմ, բայց անհնար է նաև սկսել Ադրբեջանի հետ սահմանների սահմանազատման և սահմանագծման գործընթաց՝ փաստացի ծառայության վերցնել Տրոցկու կարգախոսը և Ադրբեջանի հետ «ոչ պատերազմ, ոչ խաղաղություն» իրավիճակ ստեղծել.

•Քաղաքական վերնախավի չորրորդ մասը կարծում է, որ Հայաստանը պետք է խզի իր հարաբերությունները Մոսկվայի հետ և կտրուկ փոխի արտաքին քաղաքականության վեկտորը՝ ինքնորոշվելով դեպի Արևմուտք։

Ըստ այդ շրջանակների՝ Արևմուտքը, որն ամիսներ առաջ իր զորքերը դուրս էր բերել Աֆղանստանից, 2008 թվականին մենակ թողել Վրաստանը և այսօր հայտարարում է, որ չի կարող Ուկրաինային աջակցել զորքով, իբր հիմնվելով պատմական որոշ փաստերի վրա պետք է անցնի հայկական լեռներով և պաշտպանի Հայաստանը։ Անգամ ցնդաբանությունը պետք է իր սահմաններն ունենա:

Ավելին, ռադիոալիքներից մեկում նույն շրջանակները քարոզում են այն թեզը, որ «այսօր պետք է վերականգնել Վիլսոնյան Հայաստանի սահմանները և բոլոր հարցերը միանգամից կլուծվեն»։

Սակայն ինչ-որ բան հուշում է, որ եթե ցնդաբանությունը սահմաններ չունի, ապա դա պետք է բացատրել գործոններով, որոնք այնքան էլ անկեղծ և ազնվ չէն։ Սակայն երբ զանազան միջոցներով անընդհատ գովազդվում են այդ անմեղսունակ մտքերը, այստեղից պարզ երեւում է, որ այս ամենի պատվիրատուն շատ ցածր է գնահատում հայ ժողովրդի որակն ու զարգացման մակարդակը։

Սա առաջին հերթին խոսում է հայ ժողովրդի, և ոչ միայն նրա քաղաքական վերնախավի, որը վերջին 30 տարիներին մնացել է անկիրթ և չի զարգացել։

Մյուս կողմից հարց է առաջանում՝ ո՞վ պետք է զարգացներ ու կրթեր այս ժողովրդին, ո՞ր շերտն էր սա անելու։ Ցույց տվեք Հայաստանում գոնե մեկ մտավորականի, քաղաքական մարդու, ով ոչ միայն քաղաքական ու հասարակական մտածողություն ունի, այլ նաև հայ ժողովրդի մեջ որևէ հեղինակություն ունի։

Քաղաքագիտական ​​հայտնի թեզը, թե «ամեն ժողովուրդ արժանի է իր իշխանության», Հայաստանում 100 տոկոսով իրականացվում է, քանի որ անկիրթ իշխանությունը դաստիարակում է տգետ հասարակությունը, իսկ տգետ հասարակությունն իր հերթին վերարտադրում է նոր անգրագետ իշխանություն, և այսպես շարունակ։

Այսօրվա Հայաստանի ողբերգությունն այն է, որ այս փակ շղթայից ելք գտնելն անհնար է, իսկ «դրսից» նոր առաջարկը կմերժվի թե՛ ժողովրդի, թե՛ նրա վերնախավի կողմից։ 

Սա՛ է իրականությունը:

Դավիթ Մկրտչյան