Ռոհանի, թե Ռեիսի. ո՞ւմ հաղթանակն է ավելի շահավետ Հայաստանի համար

Ինչպես հայտնի է, մայիսի 19-ին Իրանի Իսլամական Հանարապետությունում անցկացվելու են նախագահական ընտրություններ, որտեղ հիմնական մրցակիցներ են համարվում ներկայիս Իրանի նախագահ Հասան Ռոհանին և այդ երկրի նախկին գլխավոր դատախազ Իբրահիմ Ռեիսին: Եթե սկզբնական փուլում շատերը համարում էին, որ Ռոհանիի հաջողությունը գրեթե երաշխավորված էր, ապա այսօր, երբ երկրի պահպանողական շրջանակները մեկը մյուսի հետևից հայտարարում են, որ աջակցելու են Ռոհանիի գլխավոր մրցակցին՝ Ռեիսիին, շատերի մոտ կասկած է առաջանում, որ ներկայիս Իրանի նախագահը կարող է վերարտադրվել: Նրա օգտին չի խոսում նաև այն հանգամանքը, որ, այսպես կոչված, «բարեփոխիչների ճամբարը» զրկվեց գլխավոր կոորդինատորից՝ Իրանի նախկին նախագահ Աքբար Հաշեմի Ռաֆսանջանիից:

Հայտնի է, որ 2013 թ. Ռոհանիի հաջողության մեջ առանցքային դեր կատարեց հենց Ռաֆսանջանին, ով կոնսոլիդացնելով բոլոր բարեփոխիչ ուժերին, ուղղորդեց աջակցելու համար Ռոոհանիին:
Այս տարվա հունվարին Ռաֆսանջանիի մահվանից հետո այդպիսի անձնավորություն, ով միաժամանակ կկարողանար համախմբել բոլոր «բարեփոխիչ» ուժերին, այլևս չկա: Իրանի նախկին նախագահ Մոհամմադ Խաթամին չափազանց թույլ ֆիգուր է այդ դերի համար: Մյուս կողմից չպետք է մոռանալ, որ Ռեիսիին բացահայտ աջակցում են ոչ միայն բոլոր պահպանողական ուժերը, այլև ներկայիս Իրանի հոգևոր առաջնորդ Ալի Խամենեին, ով վերջին ժամանակներս անընդհատ քողարկված քննաադատություններով է հանդես գալիս նախագահ Ռոհանիի հասցեին:

Վերջինիս օգտին չի խոսում նաև այն հանգամանքը, որ հայտնի «միջուկային» գործարքից հետո միջազգային ներդրումներն Իրանում այդպես էլ էապես չավելացան, և հասարակ իրանցիների կենսամակարդակը չբարելավվեց: Իսկ ԱՄՆ-ում Դոնալդ Թրամփի ընտրվելուց հետո Ռոհանիի դիրքերն էլ ավելի են թուլանում Իրանում, քանզի Թրամփը և այսօրվա ամերիկյան իշխող վերնախավը խիստ բացասական են տրամադրված Իրանի հանդեպ:

Այս մթնոլորտում Ռոհանիի վերընտվելու շանսերը չեն մեծանում, և ճիշտ հակառակը, մեծանում են նրա հակառակորդ՝ Ռեիսիի շանսերը: 

Ո՞ր թեկնածուի հաղթանակն է ավելի շահավետ Հայաստանի համար

Իրանյան քաղաքական համակարգն այնպիսին է, որ այս կամ այն թեկնածուի հաջողությունը էապես չի ազդելու հայ-իրանական հարաբերությունների վրա, ըստ էության, իրանական երկու քաղաքական հոսանքներն էլ Անդրկովկասի վերաբերյալ ունեն իրարից չտարբերվող դիրքորոշում: Սակայն Իրան-ԱՄՆ հարաբերությունների կտրուկ վատթարացումը կարող է լուրջ խնդիրներ առաջացնել Հայաստանի համար: Չմոռանանք այն հանգամանքը, որ Թրամփը և նրա շրջապատը ոչ միայն խիստ բացասական են տրամադրված Իրանի նկատմամբ, այլև ունակ են անկանխատեսելի քայլերի գնալու Իրանի հանդեպ, ինչը ցույց տվեց Սիրիայում ամերիկյան հրթիռակոծումը և հյուսիսկորեական ճգնաժամի անսպասելի և վտանգավոր բռնկումը: Այդ իմաստով Ռոհանիի հաղթանակը ավելի կանխատեսելի կդարձնի ներկայիս տարածաշրջանի փխրուն կայուն հեռանկարը, և այդ իմաստով Ռոհանիի հաղթանակն ավելի շահավետ է Հայաստանի համար: Մինչդեռ Ռեիսիի հաղթանակի պարագայում մենք կարող ենք ականատես լինել մի նոր ճգնաժամային օջախի առաջացմանը, այն էլ մեր ուղղակի հարևանությամբ: Ինչը՝ մի քանի շերտանի վտանգներ է պարունակում Հայաստանի անվտանգության ապահովման տեսանկյունից:

Հակոբ Կարապետյան