«Այ ինքնիշխանիկնե՛ր, ռուսն ու ԵՄ դիտորդն են որոշողը, դե գնացե՛ք, տե՛ր կանգնեք ձեր ինքնիշխանությանը». Աննա Գրիգորյան (տեսանյութ) Փաշինյանն անձնական ատելություն ունի արցախցիների նկատմամբ. Դավիթ Գալստյան (տեսանյութ) Խորտակվող նավակը լքող առնետը կամ ինչպես դառնալ հատուկ հանձնարարություններով «ընդդիմադիր»
3
ՌԴ-ն ցավում է, որ ՀՀ-ն հարաբերությունների վատթարացման ուղի է ընտրել. ՌԴ ԱԳՆ (տեսանյութ) ՀԱՊԿ-ում ՀՀ-ի մասնակցության դե յուրե «սառեցումը» կսահմանափակի երկրի անվտանգության ապահովումը․ Բորդյուժա Հայաստանը պատրաստ է Թուրքիայի հետ լիակատար կարգավորման և սահմանի բացման. Ռուբեն Ռուբինյան Փաշինյանը փակ հանդիպում է անցկացրել ԱԺ-ում Թուրքիայի և Հայաստանի հատուկ ներկայացուցիչների հաջորդ հանդիպումը կարող է տեղի ունենալ Երևանում Զելենսկին Հայաստան չի գա ԱԺ «Պատիվ ունեմ» խմբակցությունն ամփոփում է շաբաթը (տեսանյութ) Փաշինյանը, առավոտ կանուխ, թիկնազորի ուղեկցությամբ, ծաղիկներ է դրել ու խաչակնքել մարտի 1-ի զոհերի հուշարձանի մոտ Մարուքյանը Փաշինյանից նորից հրաժարվեց Միրզոյանն ու Բայրամովը Թուրքիա են մեկնում ֆորումի՞, թե՞ «հաշվետվության» Պատերազմ Արցախում
ՌԴ-ն ցավում է, որ ՀՀ-ն հարաբերությունների վատթարացման ուղի է ընտրել. ՌԴ ԱԳՆ (տեսանյութ) Միակ ճիշտ քայլը՝ ինստիտուցիոնալ արագ հակազդեցություն ՀԱՊԿ-ում ՀՀ-ի մասնակցության դե յուրե «սառեցումը» կսահմանափակի երկրի անվտանգության ապահովումը․ Բորդյուժա Հայաստանը պատրաստ է Թուրքիայի հետ լիակատար կարգավորման և սահմանի բացման. Ռուբեն Ռուբինյան Միայն լաստանավի գործարքի համար Քերոբյանն ու Փաշինյանն էլ նրա ձեռքը բռնած պիտի դատվեն․ Նաիրի Սարգսյան (տեսանյութ) Ադրբեջանցիների ձեռքերը հասան Ծարի եկեղեցիներին «Այ ինքնիշխանիկնե՛ր, ռուսն ու ԵՄ դիտորդն են որոշողը, դե գնացե՛ք, տե՛ր կանգնեք ձեր ինքնիշխանությանը». Աննա Գրիգորյան (տեսանյութ) Փաշինյանն անձնական ատելություն ունի արցախցիների նկատմամբ. Դավիթ Գալստյան (տեսանյութ) ԱԽ քարտուղարը շարունակում է վնասել հայ-ռուսական հարաբերություններին Փափուկ բարձ են դնում «խոպանչիների» գլխի տակ. Ինչո՞ւ են ամեն գնով ուզում հասանելիություն ստանալ քաղաքացիների բանկային հաշիվներին Փաշինյանը փակ հանդիպում է անցկացրել ԱԺ-ում Ինչպե՞ս «հաղթահարել» կոռուպցիան ու... ընկղմվել դրա մեջ․ «Փաստ» Հասունանում է Փաշինյանին հանելու ռուս-արևմտյան կոնսենսուսը. Կարեն Քոչարյան (տեսանյութ) Հայաստան է այցելում Հունաստանի պաշտպանության նախարարը Դիսնեյը «Վարդավառ»-ի մասին անիմացիոն ֆիլմ է նկարահանել Երթուղայինի վարորդը իջել է ուղևորներով լի ավտոբուսից, ավտոբուսն առաջ է ընթացել «Սերունդների կերտած Հանրապետությունը և նրա սրբազան դրոշակը չեն կարող լինել մեր վերջին զանգը»․ Րաֆֆի Հովհաննիսյան Խորտակվող նավակը լքող առնետը կամ ինչպես դառնալ հատուկ հանձնարարություններով «ընդդիմադիր» Զինված հարձակում՝ բենզալցակայանում․ հնչել է կրակոց․ կան վիրավորներ ՀՌ գործադիր տնօրենի քննադատությունը ՔՊ-ում ծանր են տարել ՔՊ-ականները վախեցած են. խնդրել են, որ իրենց էլ զենք տրամադրեն Փաշինյանը շնորհավորել է Էրդողանի հոբելյանը Երբ է նախատեսվում հանրաքվեն Սգո՞, թե՞ աղետը կանխելու օր․ ինչպե՞ս կնշվի մարտի 1-ը բացահայտումից հետո. «Կարճ ասած» (տեսանյութ) Մեզ զինաթափում են․ հույսները Եվրոպան է, որը ծանրագույն խնդիրների առաջ է կանգնել․ Ստեփան Դանիելյան (տեսանյութ) Թուրքիայի և Հայաստանի հատուկ ներկայացուցիչների հաջորդ հանդիպումը կարող է տեղի ունենալ Երևանում Ուկրաինացիները «վերջանո՞ւմ են», արդյոք ժամանակն է «պատերազմելու մինչև վերջին հայը» (տեսանյութ) Անշարժ գույքի շուկայում մտահոգիչ իրավիճակ է. Սուրեն Պարսյան (տեսանյութ) Փաշինյանը կապում է սեփական ձեռքերն ու մորեմերկ կանգնում ցլերի առաջ. Գեղամ Մանուկյան (տեսանյութ) Ըստ Փաշինյանի, մարտի 1-ի սպանությունները չեն բացահայտվում, որովհետև հեղինակներն իշխանության են. Տեսանյութ

Սարդարապատի ճակատամարտին մասնակցել են հայ ժողովրդի բոլոր խավերի ներկայացուցիչները՝ անկախ քաղաքական համոզմունքներից, սեռից ու տարիքից

Մայիսի 22–29-ը Արագածի լանջերից մինչև Արաքս, Սարդարապատից մինչև Սևան գիշեր-ցերեկ անդադար ղողանջել են բոլոր եկեղեցիների զանգերը: Ժողովուրդը զինվել և օգնության է հասել զորամասերին: 

Սարդարապատի պաշտպանության կազմակերպումը Թ. Նազարբեկյանը հանձնարարել է Երևանի զորախմբի հրամանատար գեներալ Մովսես Սիլիկյանին: 

Պաշտպանական միջոցներ են ձեռնարկվել նաև Կողբի և Իգդիրի ուղղությամբ. գնդապետ Տիգրան Բաղդասարյանի հետևակային 3-րդ բրիգադը դիրքավորվել է Նախիջևան–Շարուր ուղղությամբ: 

Սարդարապատի զորախումբը, գնդապետ Դանիել բեկ Փիրումյանի հրամանատարությամբ, դիրքեր է գրավել Սարդարապատի ուղղությամբ հարձակվող թուրքական զորամասին դիմակայելու համար, իսկ 6-րդ հեծյալ և 2-րդ պարտիզանական գնդերին հանձնարարվել է սահմանապահ գումարտակի աջակցությամբ փակել Բաշ Ապարանից Երևան շարժվող թուրքական 9-րդ դիվիզիայի ճանապարհը:

Դանիել Բեկ-Փիրումյանը հայ նշանավոր ռազմական գործիչ, Սարդարապատի ճակատամարտի գլխավոր հրամանատար, ազգային հերոս։

Ծնվել է Արցախի Խաչեն գավառի Նախիջևանիկ գյուղում։ Ավարտել է Շուշիի քաղաքային ուսումնարանը։ Զինվորական ծառայությունն սկսել է 1881-ից, 13-րդ լեյբգվարդիական Երևանյան գնդում։ 1881-83 թթ սովորել է Թիֆլիսի հետևակային յունկերական ուսումնարանում։

1890-ին Փիրումյանին շնորհվել է կապիտանի, 1913-ին՝ փոխգնդապետի կոչում։ Եղել է վաշտի, գումարտակի, գնդի հրամանատար։ Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ կռվել է Կովկասյան ռազմաճակատում` որպես ռուսական բանակի գնդապետ։

1918 թ մայիսի 26-ին մասնակցել է Սարդարապատի հերոսամարտին որպես ընդհանուր հրամանատար։ Վճռական պահին մարտի հետագա ղեկավարությունը հանձնել է Ալեքսանդր Շնեուրին և նետվել կռվի դաշտ։ Ցուցադրելով զինվորական հմտություն և արիություն, իր գլխավորած ուժերով ռազմաճակատի կենտրոնական մասում ջախջախել ու ետ է շպրտել թուրք զավթիչներին։

Սարդարապատի ճակատամարտին մասնակցել է նաև նրա հորեղբորորդի Պողոս Բեկ-Փիրումյանը՝ որպես Ղարաբաղի մահապարտների գնդի հրամանատար։

1921 թ. գնդակահարվել է բոլշևիկների կողմից Ղարաքիլիսայում։

Սարդարապատի ճակատամարտի մեկ այլ հերոս է Պողոս Բեկ-Փիրումյանը, ով ռազմական գործիչ էր, ռուսական բանակի գնդապետ (1914):

Ծնվ. 1862 թ., գ. Նախիջևանիկ (այժմ՝ ԼՂՀ Ասկերանի շրջանում) և հանդիսանում էր Դ. Ա. Փիրումյանի հորեղբոր որդին: 

Ավարտել է Շուշիի զինվորական գիմնազիան (1874) և Թիֆլիսի յունկերական ուսումնարանը (1878): 1878-ից ծառայել է ռուսական բանակում, եղել գումարտակի, գնդի հրամանատար: 

1914-ին զորացրվել է, սակայն Առաջին համաշխարհային պատերազմի (1914-18) սկզբին վերադարձել է գործող բանակ, նշանակվել Լուցկի Մստիսլավյան գնդի հրամանատար:

1916-ին փոխադրվել է Կովկասյան ռազմաճակատ՝ որպես Հայկական 5-րդ հրաձգային գնդի հրամանատար, մասնակցել Վանի, Մուշի համար մղված մարտերին: 1916-17-ին՝ Դարալագյազ-Նոր Բայազետի զորաջոկատի հրամանատար: 

Մասնակցել է 1918-ի Սարդարապատի ճակատամարտին 5-րդ (Դարաբաղյան) գնդի հրամանատար], կարևոր դեր խաղացել թուրքական զորքի ջախջախման գործում: 

Պողոս Բեկ-Փիրումյանի զորավարական հմտությունը բարձր է գնահատել Հ. Ք. Բաղրամյանը: Չտանելով բոլշևիկյան իշխանությունների բռնությունները՝ Պողոս Բեկ-Փիրումյանը ինքնասպան է եղել:

Սարդարապատի ճակատամարտին մասնակցել են հայ ժողովրդի բոլոր խավերի ներկայացուցիչները՝ անկախ քաղաքական համոզմունքներից, սեռից ու տարիքից: Ճակատամարտում լավագույնս դրսևորվել են հայկական ռազմարվեստի ավանդույթները:

Սարդարապատի ճակատամարտի վայրում 1968 թ-ին կառուցվել է հերոսամարտին նվիրված հուշահամալիրը:

Արտակ Զաքարյանի ֆեյսբուքյան էջից 

Հետևեք մեզ Telegram-ում
Հետևեք մեզ YouTube-ում
Websiite by Sargssyan
Հետևեք մեզ Facebook-ում https://www.facebook.com/ZhamLratvakan