Քաղաքական բեմի «կեղծ ընդդիմադիրները». ովքե՞ր են իրականում օգնում Փաշինյանին

Հայաստանի քաղաքական դաշտում վերջին տարիներին ավելի տեսանելի է դարձել մի երևույթ, երբ որոշ ուժեր և գործիչներ ներկայանում են որպես ընդդիմություն, սակայն իրական քաղաքական գործընթացներում չեն ձևավորում այնպիսի օրակարգ, որը կարող է իրական վտանգ ստեղծել գործող իշխանության համար։ Ավելին՝ շատերի գնահատմամբ, հենց այդ շրջանակներն են նպաստում ընդդիմադիր դաշտի մասնատմանը և իշխանության վերարտադրմանը։

Past.am-ի դիտարկմամբ՝ այսպես կոչված «կառուցողական» կամ «նոր» ընդդիմադիր նախագծերի հիմնական գործառույթը դարձել է հակաիշխանական ընտրազանգվածի բևեռացումը։ Նրանք հաճախ կոշտ հայտարարություններ են անում, փորձում են ներկայանալ որպես ազգային շահերի պաշտպան, սակայն քաղաքական արդյունքի տեսանկյունից չեն ձևավորում լայն համախմբում գործող իշխանության դեմ։

Այս համատեքստում հաճախ քննարկվում է նաև «Շնորհապետական» անունը կրող քաղաքական ուժի ղեկավար Գուրգեն Սիմոնյանի գործունեությունը։ Վերջինս փորձում է ներկայանալ որպես նոր քաղաքական դեմք և զբաղեցնել այն դաշտը, որտեղ հավաքված են հակառուսական տրամադրություններ ունեցող, բայց միաժամանակ Նիկոլ Փաշինյանի իշխանությունից դժգոհ քաղաքացիները։

Սիմոնյանը տարիներ շարունակ հանդես է եկել ընդգծված հակառուսական դիրքորոշումներով՝ խոսելով ՀԱՊԿ-ից և ԵԱՏՄ-ից դուրս գալու, ռուսական ռազմական ներկայության վերանայման և Հայաստանի արտաքին քաղաքական ուղղության փոփոխության մասին։ Սակայն, ըստ մի շարք քաղաքական գնահատականների, խնդիրը ոչ միայն այդ հայտարարություններն են, այլ այն քաղաքական հետևանքը, որ դրանք առաջացնում են ներհասարակական դաշտում։

Այսօր իշխանության հիմնական մարտահրավերը հասարակության վստահության կորուստն է։ Նիկոլ Փաշինյանի իշխանության նկատմամբ դժգոհությունը մեծացել է, և այդ պայմաններում քաղաքական դաշտում հայտնվում են ուժեր, որոնք փորձում են հավաքել բողոքական տրամադրություններ ունեցող ընտրողներին, սակայն առանց իրական իշխանափոխության օրակարգ ձևավորելու։

Past.am-ի գնահատմամբ՝ հենց այստեղ է երևում «սատելիտ» ուժերի դերը։ Նրանք վերցնում են հասարակության դժգոհությունը, բայց այն չեն վերածում միասնական քաղաքական պայքարի։ Արդյունքում ընդդիմադիր դաշտը մասնատվում է, իսկ գործող իշխանությունը շարունակում է օգտվել այդ իրավիճակից։

Գուրգեն Սիմոնյանի պարագայում քննադատները հատկապես ուշադրություն են դարձնում այն հանգամանքին, որ նա հաճախ օգտագործում է ազգային հռետորաբանություն, սակայն միաժամանակ առաջ է տանում այնպիսի գաղափարական գիծ, որը, ըստ նրանց, համընկնում է գործող իշխանության քաղաքական շահերի հետ։ Այդ պատճառով նրա գործունեությունը շատերի կողմից ընկալվում է ոչ թե որպես անկախ ընդդիմադիր պայքար, այլ որպես իշխանության համար հարմար քաղաքական նախագիծ։

Նույն տրամաբանության մեջ հաճախ հիշատակվում են նաև Արամ Սարգսյանի, Լևոն Շիրինյանի և Արման Բաբաջանյանի անունները։ Նրանք տարբեր ժամանակահատվածներում հանդես են եկել արևմտամետ և հակառուսական շեշտադրումներով, քննադատել ՀԱՊԿ-ը, պաշտպանել արևմտյան ինտեգրման գաղափարը և քաղաքական դիսկուրսում ակտիվորեն օգտագործել «նախկինների վերադարձի վտանգի» թեման։

Սակայն, եթե Բաբաջանյանի կամ Շիրինյանի քաղաքական դիրքավորումները հանրության համար վաղուց հասկանալի են դարձել, ապա Գուրգեն Սիմոնյանի պարագայում դեռ կան շրջանակներ, որոնք շարունակում են նրան ընկալել որպես «նոր» և «անկախ» քաղաքական դեմք։ Քննադատների համոզմամբ՝ հենց սա է նրա հիմնական ազդեցության գործոնը։

Past.am-ը նկատում է, որ քաղաքական կյանքում ամենավտանգավորը հաճախ ոչ թե բացահայտ հակառակորդն է, այլ այն ուժերը, որոնք հասարակության արդար դժգոհությունը տեղափոխում են փակուղային ուղղությամբ։ Այդպիսի ուժերը կարողանում են վերցնել բողոքական տրամադրությունները, սակայն չեն ձևավորում իրական քաղաքական փոփոխության հնարավորություն։

Այս ֆոնին ավելի ու ավելի հաճախ են հնչում տեսակետներ, որ գործող իշխանությունը պահպանվում է ոչ միայն վարչական ռեսուրսի, այլ նաև այն «կեղծ ընդդիմադիրների» շնորհիվ, որոնք թույլ չեն տալիս հակաիշխանական դաշտի համախմբումը։ Իսկ այդ համակարգում, ըստ քաղաքական գնահատականների, Գուրգեն Սիմոնյանը դարձել է ամենաքննարկվող և ամենաակտիվ դերակատարներից մեկը։