Ըստ իսրաելական Israel Hayom պարբերականի՝ Էրդողանը պատահական չի համեմատում Ղարաբաղը Իսրայելի հետ

Թուրքիայի նախագահ  Էրդողանը վերջերս  հայտարարեց, որ իր երկիրը կարող է գործել Իսրայելի դեմ այնպես, ինչպես գործել է Լիբիայում և Լեռնային Ղարաբաղում: Սակայն Թուրքիայի ռազմական կարողությունների մանրակրկիտ վերլուծությունը հանգեցնում է միանշանակ եզրակացության. ցանկացած նման փորձ դատապարտված է ձախողման: Այնուամենայնիվ, կա մեկ այլ սցենար, որը ոչ պակաս վտանգավոր է, քան ուղղակի ներխուժումը, որը Իսրայելի պաշտպանության ուժերը  պետք է լրջորեն քննարկեն, նշեւմ է իսրայելական Israel Hayom պարբերականը :

Այս հայտարարությունը կոնկրետ հարցեր է առաջացնում. կա՞ արդյոք որևէ ճշմարտություն թուրք առաջնորդի խոսքերում: Արդյո՞ք Անկարան իսկապես ունակ է իրական ռազմական սպառնալիք ներկայացնել հրեական պետության համար, նշում է պարբերականը:

Գործնականում, 1974 թվականին Կիպրոսի ներխուժումից ի վեր, Թուրքիան չի իրականացրել օտարերկրյա տարածքների լիակատար զավթմանն ուղղված լայնածավալ ավանդական արշավանքներ։ Այնուամենայնիվ, այն զգալի ցամաքային գործողություններ է իրականացրել Սիրիայում և Իրաքում։

Պետք է հասկանալ, որ Թուրքիայի գործողությունները երկու ճակատներում էլ ուղղված լինելով  հարևան երկրների դեմ,  հիմնականում պայմանավորված էին քրդական սպառնալիքին հակազդելու ցանկությամբ, որը Անկարան համարում է իր ազգային անվտանգության դեմ ուղղված մարտահրավեր:

Ինչ վերաբերում է Լիբիային և Լեռնային Ղարաբաղին, ապա այնտեղ թուրքական ներգրավվածությունը շատ ավելի համեստ ռազմական ներկայություն էր՝ սահմանափակված խորհրդատվություններով, հարձակողական անօդաչու թռչող սարքերի օգտագործմամբ, զենքի մատակարարմամբ և տեղական ուժերի աջակցությամբ, այդ թվում՝ սիրիացի վարձկանների տեղակայմամբ, նշում է պարբերականը:

Հնարավո՞ր է պատկերացնել ռազմածովային ուժերի դեսանտի կիրառման  սցենար։ Թուրքական նավատորմը իսկապես տարածաշրջանի ամենահզորներից մեկն է, սակայն Իսրայելի ափին լայնածավալ դեսանտային գործողությունը ռազմական առումով անհնար է թվում ներկայիս պայմաններում։ Նման գործողությունը կպահանջի կայուն ծովային և օդային գերակայություն, ինչպես նաև զորքերի մեծ կոնտինգենտի տեղակայում, նշում է պարբերականը։

Նման փորձի հաջողության հավանականությունը չափազանց ցածր է, քանի որ այն կբախվի Իսրայելի հզոր համակցված պատասխանին, որը կներառի նավատորմը, ռազմաօդային ուժերը, հակաօդային պաշտպանության համակարգերը և հետախուզական միջոցները: Նման պաշտպանությունը կապահովի թշնամու վաղ հայտնաբերումը, դեսանտային ուժերին հարվածներ հասցնելը նրանց առաջխաղացման ընթացքում և խորը թիկունքում, ինչպես նաև ներխուժող ուժերի չեզոքացումը՝ նախքան նրանց ափամերձ գծին հասնելը, նշում է պարբերականը:

Ինչ վերաբերվում է օդային հարձակման հնարավորությանը, ապա ըստ պարբերականի, Իսրայելի ռազմաօդային ուժերը անհերքելի առավելություն ունեն իրենց թուրք գործընկերների նկատմամբ՝ թե՛ գործառնական պատրաստվածության, թե՛ իրենց ավիացիոն նավատորմի որակի առումով։ Սա ճշմարիտ է նույնիսկ հաշվի առնելով Թուրքիայի վերջին տարիներին իրականացված արդիականացման ջանքերը, ներառյալ նավատորմի թարմացումը և Եվրոպայից Eurofighter կործանիչներ գնելու ծրագրերը։ Մինչ օրս, որոշ լուրերի հակառակ, Միացյալ Նահանգները դեռևս չի սկսել հինգերորդ սերնդի F-35 կործանիչների վաճառքը Թուրքիային։

Եզրակացությունը հստակ է. Իսրայելի վրա ուղղակի ցամաքային կամ ծովային ներխուժումը քիչ հավանական է, գոնե մոտ ապագայում, նշում է պարբերականը։

Սակայն, ըստ իսրայելական այս պարբերականի, Թուրքիան կարող է գործել Իսրայելի դեմ, աջակցելով սունի ծայրահեղականներին, Իսրայելի հյուսիսում:

Եվ հատկապես այս շարքում Անկարան կարող է օգտագործել Սիրիայի ներկայիս ռեժիմը:

Ճիշտ է, այս պահին, դեռ Սիրիան պատրաստ չէ այդ դերին, սակայն հեռավոր ապագայում դա  կարող է իրատեսական դառնալ:

Վերջում եզրակացնելով, թե Էրդողանի սպառնալիքները՝ ուղղված Իսրայելին, ինչ կարող են նշանակել, հրեական այս պարբերականը այն եզրահանգմանն է գալիս, որ մոտ ապագայում, Էրդողանի սպառնալիքները Իսրայելի հանդեպ, «հաչան շան պես մի բան են»:

Սակայն, նշում է իսրայելական պարբերականը, Էրդողանի աճող նկրտումները՝ Թուրքիան սուննի աշխարհի առաջնորդը դարձնելու, զուգորդված նրա նեոօսմանյան նկրտումների հետ, կարող են, ի վերջո, նրան դրդել քայլեր ձեռնարկել իր սովորական ռազմատենչ հռետորաբանությունից այն կողմ։ Իսրայելը պետք է զգոն մնա և ուշադիր հետևի Անկարայում տեղի ունեցող զարգացումներին, որպեսզի Լեռնային Ղարաբաղի դերում չհայտնվի և դրա համար Թել-Ավիվն ունի բոլոր հնարավորությունները, եզրակացնում է հրեական պարբերականը:

Մեր կողմից նշենք, որ իսրայելական վերլուծաբանները բոլոր սցենարները հաշվում են, սակայն բաց են թողնում ամենակարևորը, որ բուն Իսրայելում չառաջանա հրեական Փաշինյանի նմանակը, որ կարող է ներսից քանդել այդ պետությունը և Թուրքիայի առաջ բացել երկրի դռները:

Սա է իրականությունը:

Արտակ Հակոբյան
Zham.am