Հոնկոնգում թողարկվող Asia Times պարբերականը թվերով է հիմնավորում, թե ինչ աստիճանի տուժեցին ԱՄՆ-ն ու Իսրայելն այս պատերազմում

Իրանը հաղթեց պատերազմում՝ չնայած իր կորուստներին, գրում է Asia Times /AT-ն/: ԱՄՆ-ն և Իսրայելը Իրանի դեմ այնպիսի աղաղակող պատերազմական հանցագործություններ են կատարել, որ շատ երկրներ, ի վերջո, դատապարտել են պատերազմը: Միևնույն ժամանակ, ԱՄՆ-ի հեղինակությունը խաթարվել է Պարսից ծոցում իր դաշնակիցներին պաշտպանելու նրա անկարողության պատճառով:

Իսրայելա-ամերիկյան  գլխատելու փորձը ձախողվեց։ Այաթոլլահ Ալի Խամենեին սպանվեց իր ընտանիքի և ընկերների հետ միասին, սակայն 88 անդամից բաղկացած Փորձագետների խորհուրդը պարզապես նշանակեց նրա որդուն՝ Մոջթաբային, որպես նրա իրավահաջորդ։ Պաշտպանության նախարարը  նույնպես սպանվեց։

Այնուամենայնիվ, նախագահ  Պեզեշկիանը ԻՀՊԿ գեներալ Մաջիդ Էբնելրեզային նշանակեց պաշտպանության նախարարի պաշտոնակատար։ Ազգային անվտանգության խորհրդի քարտուղար, պրագմատիկ Ալի Լարիջանին նույնպես սպանվեց,  նրան փոխարինեց նախկին Իսլամական հեղափոխության պահապանների կորպուսի գեներալ,  Մոհամմադ Բաղեր Զոլղադրը։ Ըստ էության, Թրամփը և  Նեթանյահուն ներքին հեղաշրջում իրականացրին՝ Իրանի իշխանությունից  հեռացնելով չափավորներին և պրագմատիկներին և նրանց փոխարինելով  արմատականներով։

Իրանը Մերձավոր Արևելքում գտնվող ԱՄՆ ռազմական բազաներին հասցրել է մինչև 13 միլիարդ դոլարի վնաս: Օգտագործելով էժան, փոքր անօդաչու թռչող սարքեր, իրանցիները անջատել են Քուվեյթում և այլ երկրներում հարյուր միլիոնավոր դոլարների արժողությամբ ռադարային կայանքները, որից հետո հրթիռային համազարկերով կուրացրել են ԱՄՆ-ին և իրականացրել մի շարք մահացու հարվածներ, ինչպիսին էր Իսրայելական  Դիմոնի  վրա հասցված հարվածը:

Ըստ պարբերականի՝ Իրանը փորձարարորեն ցույց  տվեց, որ ԱՄՆ ռազմական բազայի առկայությունը ոչ միայն չի պաշտպանում ընդունող երկիրը, այլև, ընդհակառակը, այն ենթարկում է ավելի մեծ վտանգի:

                                     Ի՞նչ վնասներ է ստացել Իսրայելը

Բացի բարոյական և քաղաքական վնասներից, Իսրայելը ստացավ նաև շատ ցավոտ կարգի նյութական վնասներ:

Ու թեև իսրայելական իշխանությունները թաքցնում են վնասի իրական չափերը, այնուամենայնիվ, նույնիսկ պաշտոնական տվյալները ցույց են տալիս, թե ինչ ահռելի են այդ վնասները:

Իսրայելի ֆինանսների նախարարության գնահատականներով՝ պատերազմի 40 օրվա ընթացքում Իրանի և «Հեզբոլլահի» դեմ ռազմական գործողությունների ընդհանուր արժեքը հասել է 16,3 միլիարդ դոլարի: Սակայն,  սրանք նախնական թվեր են, որոնք հաշվի չեն առնում երկարաժամկետ տնտեսական հետևանքները:

Հիմնական ծախսերը ռազմական ոլորտից էին:

Անվտանգության ուղղակի ծախսերը գնահատվում են մոտավորապես 11.3 միլիարդ դոլարի չափ: Անվտանգության կառույցները և ֆինանսների նախարարությունը ընդգծում են, որ սա ներառում է զենքի, օդային գործողությունների, պահեստազորի զորահավաքի և լրացուցիչ լոգիստիկ և տեխնոլոգիական կարիքների վրա ծախսերը:

Հաշվարկվել են նաև քաղաքացիական անձանց կորուստներն ու փոխհատուցումները։

Ապրիլի 9-ի՝ հինգշաբթի առավոտվա դրությամբ, ներկայացվել էր ուղղակի գույքային վնասի փոխհատուցման 28,237 հայց։ Դրանցից՝

18,408-ը վերաբերում էր շենքերի վնասին,

2,594-ը՝ գույքի և սարքավորումների վնասին,

6,617-ը՝ տրանսպորտային միջոցների վնասին։

Հարկ է նշել, որ այս գնահատականները վերջնական չեն։

Ֆինանսների նախարարությունը ընդգծում է, որ տրամադրված թվերը չեն ներառում մարտական ​​գործողությունների ընթացքում գործողությունների մասնակի դադարեցման հետևանքով առաջացած տնտեսական վնասները, ինչպես նաև ապագա վերականգնման ծախսերը: Այս թվերը կթարմացվեն հրադադարի հայտարարումից հետո, իրավիճակի կայունացմանը զուգընթաց:

Սակայն, այդ վնասներից բացի, պիտի դիտարկել հետագա վնասների պոտենցիալը:

Ըստ պարբերականի՝ շատ իսրայելցիներ ստիպված են եղել տեղափոխվել ապաստարաններ։ Ավելին, Իսրայելի հրթիռները ավելի արագ են սպառվել, քան Իրանի բալիստիկ հրթիռները, ուստի եթե պատերազմը շարունակվեր, Իսրայելը, ի վերջո, կդառնար  հեշտ թիրախ։

Եթե ​​Իսրայելը իսկապես համաձայնի պահպանել Թրամփի երկշաբաթյա հրադադարը, դա կլինի հենց այդ պատճառով. Իսրայելը շատ շուտով լիովին խոցելի կդառնա իրանական հարվածների նկատմամբ: Նրա «Arrow» հակահրթիռային զինանոցը սպառվել է այնքանով, որ Իսրայելը ստիպված է թույլ տալ հրթիռների անցումը, եթե դրանք թռչեն համեմատաբար անմարդաբնակ տարածքներ:

Իրանը, անկասկած, նույնպես  տուժեց 39-օրյա իսրայելա-ամերիկյան արշավի ընթացքում։ Այն կորցրեց մոտավորապես 3600 մարդ, այդ թվում՝ առնվազն 1665 քաղաքացիական անձ (այդ թվում՝ առնվազն 200 նորածին և երեխա, առնվազն 200 կին և ավելի քան 1000 տղամարդ, որոնք չեն մասնակցել մարտերին)։ Մինչև 20.000 իրանցի վիրավորվեց։

Իրանում փլատակների տակ մնացին բազմաթիվ ռազմական և քաղաքացիական նշանակության օբյեկտներ:

Սակայն, ըստ պարբերականի, Իրանի նավթի վաճառքից և Հորմուզի նեղուցով անցման համար սահմանված նոր վճարներից տարեկան եկամուտը կարող է մի քանի անգամ ավելի մեծ լինել, քան պատերազմից առաջ Չինաստանին նավթ վաճառելուց ստացվածը։

Արդյունքում, ըստ պարբերականի, Իրանն ավելի շատ ունի հնարավորություն վերականգնվելու, քան՝ ԱՄՆ-ն, և հատկապես՝ Իսրայելը:

Բացի այդ, ըստ պարբերականի, ԱՄՆ-ում պատերազմը հեղինակություն չունի հանրության մեջ և այդ իսկ պատճառով, դժվար թե, Թրամփը որոշի շարունակել ռմբակոծել Իրանը:

Որի արդյունքում վերջինիս կշիռը տարածաշրջանում կարող է էլ ավելի մեծանալ:

Ըստ փորձագետների՝ ԻՀՊԿ անձնակազմի իրական թիվը տատանվում է 125,000-ից մինչև 190,000 ակտիվ անձնակազմի միջև։

Երկրում կա 400,000-ից մինչև 800,000 աշխարհազորային և անվտանգության ուժեր, որոնք հայտնի են որպես Բասիջ։

Իրանը պատերազմը սկսեց 2500 բալիստիկ հրթիռներով և ավարտեց մոտավորապես 1000-ով։ Այսպիսով, ԱՄՆ-ի և Իսրայելի հարվածները զարմանալիորեն անարդյունավետ էին, քանի որ Իրանը, անկասկած, Իսրայելի և հարևան Պարսից ծոցի երկրների վրա արձակեց ավելի քան հազար հրթիռ։

Քանի որ Իսրայելի և ԱՄՆ-ի հիմնական նպատակներից մեկը Իրանի բալիստիկ հրթիռային ծրագրի ոչնչացումն էր, նրանք ակնհայտորեն ձախողվեցին։ Ըստ երևույթին, նրանք ոչնչացրին Թեհրանի բալիստիկ հրթիռների արձակման սարքերի միայն կեսը։ Իրանը, հավանաբար, նաև ունի տասնյակ հազարավոր Shahed անօդաչու թռչող սարքեր։

Այսպիսով, եզրակացնում պարբերականը, Թրամփը ցանկանում էր ոչնչացնել Իրանի ազդեցությունը տարածաշրջանում, սակայն ստացավ ճիշտ հակառակ արդյունքը:

Որի հետ արդեն բոլորը պիտի հաշվի նստեն, սա է իրականությունը, ավարտում է իր վերլուծությունը Asia Times  պարբերականը:

Արտակ Հակոբյան
Zham.am