Սարսափելի գնաճ է․ ովքե՞ր են փայ մտել․ «Կարճ ասած»

Yerevan.today-ի գլխավոր խմբագիր Սևակ Հակոբյանը նկատում է. «Օրերս Փաշինյանը մի տեսանյութ էր հրապարակել, թե ինչպես է ախռանայով դուրս գալիս կառավարական կեցավայրից ու իբր անկաշկանդ պտտվում Երևանում։ Այդ պտույտի ժամանակ, որին հետևում էին իր նկարահանող խումբը, թիկնապահները, ըստ երևույթին՝ շտապօգնությունը, կառավարական ավտոները, պարեկները, տեսանյութից պարզ է դառնում, որ սրճարանի, «Ճպուռն ու մրջյունը» ներկայացման, օտարերկրացիներին ճանապարհը ցույց տալու արանքում մտնում է նաև մի քանի խանութ։ Բացի նրանից, որ մտավ, տեսավ, շոշափեց, ի՞նչ արեց։ Այդ տեսանյութում մեր աչքին երևում է մթերքը՝ բավական թանկ։ Էդքան թանկ գյուղմթերքը, կաթնամթերք-հացամթերքը տեսնելուց հետո դու ի՞նչ արեցիր։ Ո՞րն էր խանութ մտնելու իմաստը, ցույց տալ, որ դու մեզանից մեն ես ու դու էլ ես խանութ գնո՞ւմ, ուզում էիր ցույց տալ, թե իբր դու առանց թուք ու մուր ուտելու, անկաշկանդ մտնում ես մարդամե՞ջ։ Իսկ կարող է՞ պետք է էդ ահռելի թակացումները տեսնելուց հետո ժողով անեիր, ՏՄՊՊՀ դիմեիր, ԿԲ դիմեիր ու ասեիր՝ ես խոստացել եմ, որ 5 տարի գնաճ չի լինելու, էս ի՞նչ գներ են։ Չնայած քեզ համար ի՞նչ ահռելի թանկացում, երբ քո ամեն ծախսը հարկատուներիս վրա է։

Երևանում ես ամեն օր տեսնում եմ խանութի աճող գներից դժգոհ քաղաքացիներին։ Ամեն օր։ Մարդը մտնում է խանութ, գումարը չի հերիքում նախատեսած բաները գնելու համար, լավ ասում է, մնացածն էլ վաղը կգնեմ․ հաշվում է, որ այս ու այս բաները գնելու համար իրեն անհրաժեշտ է 5000 դրամ․ հաջորդ օրը 5 հազար դրամն առած մտնում է խանութ ու պարզում է, որ այսօր արդեն պետք է 5400 դրամ, մի երկու օր հետո, արդեն, 5700 դրամ․ էսօրվա գները երեկվանու հետ չեն խոսում։

Բա էդ որ ասում ես բարեկեցության ամենաբարձր մակարդակում ենք, բարեկեցիկ մարդիկ ինչո՞ւ են ամեն խանութ մտնելիս հայհոյում ձեզ։ Ինչո՞ւ են մարդիկ բողոքում գնաճից, եթե բարեկեցիկ են, կբացատրե՞ս։ Բարեկեցիկ մարդիկ 10 հատ խանութ են մտնում, որ մի բանը 20 դրամ էժան գտնե՞ն։

Կարո՞ղ ես բացատրել, թե ինչու է ԵԱՏՄ երկրներից ամենաթանկը Հայաստանում տավարի միսը։ Հայաստանում 9,5 դոլար է, Բելառուսում՝ 4 դոլար, Ղազախստանում՝ 6 դոլար, Ռուսաստանում՝ 7,5 դոլար։ Մի քանի օր առաջ ասում էիր գյուղատնտեսությւոնը ոտքի է կանգնել, աննախադեպ է, բա ինչո՞ւ է ամենաթանկը մեզ մոտ։ Կարող ա՞ նրա համար, որ քո իշխանության գալուց հետո կտրուկ պակասել են արոտավայրերը, պակասել է գոմում պահվող տավարների թիվը․ մարդիկ չեն պահում անասուն։ Ինչո՞ւ է հավի միսը Հայաստանում ամենաթանկը ԵԱՏՄ բոլոր երկրներից, կրկնակի թանկ է պատերազմի մեջ գտնվող Ռուսաստանից, Ղազախստանից, Բելառուսից։ Հացը թանկացել է, ալյուրը թանկացել է, մակարոնը թանկացել է, մարգարինը, կարագը թանկացել են, բուսական յուղը թանկացել է։ Պապոյանը գրում էր, թե կարագի գնի բարձրացում չի եղել, այնինչ պարզվեց հենց իր ասած ժամանակ թանկացել է 9 տոկոսով։

Սրանք մենակ ելույթ ունենան, ցրեն, խաբեն, ասեն, թե ամեն ինչ լավ է, կյանքը էժան է, ապրուստը՝ ձրի։ Էդ ձերն ա ձրի։ Մարդիկ ապրեու գումար չունեն, իսկ սրանք մտնում հավայի վիճակագրություն են հորինում։ Լավ, ասենք՝ ֆռացրեցիք, բայց մեկ է՝ դրանից ժողովրդի գրպանը չի մեծանում։ Դրանով դու քեզ ես խաբում, թե համոզեցիր մարդկանց։ Երբ դու ասում ես՝ բարեկեցությունը բարձրացել է, փող չունեցողը, ցածր թոշակ ու ցածր աշխատավարձ ստացողը, քեզ լսելով՝ ինչ պետք է արձագանքի։ Բնականաբար՝ հայհոյանք՝ մի քանի հարկանի։ Ընդ որում, խաբում են բոլոր ոլորտներում, աշատավարձից մինչև արտաքին քաաքականության։ Իրենց համար կարևոր չէ ինչից ես խոսում՝ գնաճ է, Երևանի կեղտոտ օդ, թե Նեպալի վարչապետի փախուստ, ֆռռացնում են, մտավարժանք անում ու փակում թեման։

Կարո՞ղ եք ժողովրդին բացատրել, թե ինչու է Հարավային Կովկասի երկրների շարքում ամենաթանկ կարտոֆիլը գյուղատնտեսական երկիր Հայաստանում։ Կարտոֆիլը մեր երկրում երկրորդ հաց է, ինչո՞ւ է թանկ տարվա բոլոր եղանակներին։

Այս ամառ շրջեցի մի շարք համայնքներով․ սուպերմարկետներից ու մեծ խանութներից բացի, մյուս խանութներում դրամարկղի մոտ նստած աշխատողների մոտ պարտադիր կա տետր, նիսիայի տետր, հատկապես գյուղական խանութներում դրանք հաստ են, հատորներ են։ Կարո՞ղ ես բացատրել, թե ինչ գործ ունի նիսյայի տետրը «բարեկեցության ամենաբարձր փուլում» գտնվող Հայաստանում։ Երևանի սուպերմարկետներում չկան նիսյայի տետրեր, բայց այստեղ էլ ապառիկով սնունդ են տալիս տոնակատարությունների ժամանակ։ Խանութ եմ մտել, աշխատողն ասում է՝  էդ ինչ սիրուն բլոկնոտ է, կտա՞ս սարքեմ նիսյայի տետր։

Դու ամեն անգամ տեղաշարժվում ես 10-12 ավտոմեքենայով, ոււղղակի վառելիք խմող հզորությամբ մեքենաներով։ Մի անգամ հետաքրքրվել ե՞ս, թե բենզինի, դիզվառելիքի գները ինչու են էդքան բարձր ու ինչու են ամեն անգամ կտրուկ՝ 20-30 դրամով թանկանում։ Ինչո՞ւ է ԵԱՏՄ երկրներից ամենաթանկ բենզինը Հայաստանում։ Մյուս երկրներում կրկնակի, անգամ եռակի էժան է բենզինը, քան մեր երկրում։ Ղազախստանում եռակի է էժան, Ռուսաստանում՝ 2,5 անգամ, Ղրղզստանում՝ կրկնակի, Բելառուսում ևս։ Հեղափոխություն կոչվածից երեք ամիս առաջ միտինգ էիր անում գնաճի դեմ, ԱԺ-ում հեգնում էիր՝ «Գառան միսը թանկացել ա՝ կանաչ սոխ կերեք, խոզի միսը թանկացել ա՝ սխտոր կերեք, բենզինը թանկացել ա՝ բրդեք ձեր ավտոները։ Էն ժամանակ էդ թվարկած ամեն ինչը ավելի էժան էր, քան հիմա։ Ամեն անգամ ձեր կառուցները ուսումնասիրում են ու ասում են՝ թանկացումները չհիմնավորված չեմ։ Վերջ, ժողովուրդ ջան, գնացեք հաշտվեք։

Ու զուգահեռ ձեզ հրամցնում են, թե ժողովուրդ ջան, ոչինչ, հեսա Զանգեզուրի միջանցքը կհանձնենք, կբացենք սահմանները, Ադրբեջանից էժան բենզին կբերենք, Թուրքիայից լոլիկ կբերենք, մոռացեք ինչ եղել է, ծախվենք ապրենք։

Էսօր ասում է՝ ֆիզկուլտուրա չեք պարապում, դրա համար էլ ինքնասպան եք լինում, երկար-բարակ խոսեց, բայց հիմնական միտքը էս էր։ Գիտե՞ս քանի հոգի է քո օրոք Հայաստանում ինքնասպան եղել սոցիալական խնդիրների պատճառոեվ ու քանի հոգի է մահացել հացի փող ու բուժման փող չունենալու պատճառով։ Իմիջի այլոց, եթե ինքնասպանությունները համեմատում ես ֆիզկուտուրա չպարապելու հետ, հիշեցնեմ, որ դու էլ ֆիզկուլտից չես փայլում․․․ Բայց ի հակառակ բոլոր կոչերի՝ շարունակում ես պաշտոնավարել՝ մեր հաշվին, մեր նյարդերի հաշվին, մեր ֆինանսների հաշվին, մեր երկրի հաշվին։

Ինչու են ձեր նկատամբ հանրության մոտ ծայրահեղական դիրքորոշում ու գնահատականներ․ պատճառը մենակ էն չէ, որ դավաճանել եք մեր երկրին ու ժողովրդին, նաև էն պատճառով, որ մարդկանց բարեկեցեություն բերելու խոստումները տապալել եք, ու թաղված եք կոռուպցիայի մեջ, ամեն օր հարստանում եք։ Մարդիկ նայում են իրենց ապրելակերպը, ձեր խոստումները, ձեր ապրելակերպը ու ելույթները ու լցվում են զայրույթով։

Դեպուտատ Նիկոլը մեզ սովորեցրել է մտածել, որ եթե Հայաստանում ինչ-որ բան թանկ է, ուրեն դա ոչ թե ունի արտաքին քաղաքական պատճառներ, միջազգային շուկա և այլն, այլ Հայաստանում իշխանությունից ինչ-որ մարդիկ փայ են մտնում, մենաշնորհներ են, օլիգարխներ են։ Դե հիմա ժողովրդին բացատրեք, թե էսքան թանկացումներից իշխանության մեջ ովքեր են շահում, ում գրպանն է գնում, ով է փայ մտնում․ մենք կռահում ենք, դուք ասեք։ Նիկոլը կասի՝ լավ ենք անում, չեք ուզում՝ հեղափոխություն արեք։ Կարող է՝ Նեպալի վարչապետն էլ էր էդպես ասում։

Կարճ ասած՝ այսօր երկու լուր ուշադրությունս գրավեց․ մեկն այն մասին էր, որ Վրաստանի կառավարությունը խաղող մթերողներին ամեն կիլոգրամի համար մինչև շուրջ 600 դրամի սուբսիդիա կտա։ Բայց, ասում են, պայմանը այն է, որ գյուղացու խաղողը գնեն մինչև 1100 դրամով։ Ասում են սրա նպատակը Վրաստանում գինեգործության զարգացումն է։ Հայաստանում, օրինակ, ասում են 30 դրամ սուբսիդիա կտանք, բայց 5 հազար տոննա մթերելուց հետո։ Օրվա մյուս լուրը․ Հայաստանի ԱԺ նախագահը ուրախությամբ խոսում է սահմանը բացելուց հետո Ադրբեջանից էժան ապրանք գնելու մասին։ Սամվել Կարապետյանն օրերս ասում էր, որ Հայաստանը տարեկան 4 մլրդ դոլարով ավելի ապրանք ներմուծում է, քան արտահանում է։ Վրաստանի իշխանությունը ասում է՝ ես կզարգացնեմ տեղական արտադրությունը, թեկուզ՝ պետբյուջեն տուժի, Հայաստանի իշխանությունն ասում է՝ հեսա կմեծացնենք ներմուծման աշխարհագրությունը՝ թշնամական երկրների շնորհիվ։ Տեսեք պետական մտածողության ու ապապետական մտածողության տարբերությունը»։