Իրանը հերթական հակաադրբեջանական քայլն է անում՝ ռևերանս անելով հայերին

Նոյեմբերի 23-ին Թեհրանի քաղաքային խորհուրդը փոխել է քաղաքի 38 փողոցների անունները, և այս ամենի մեջ հետաքրքիրն այն է, որ փողոցների անվանափոխության մեջ ակնհայտորեն տեսանելի է քաղաքական ենթատեքստ, որն ուղղված է Ադրբեջանի դեմ։ Օրինակ՝ Բարադարան փողոցը վերանվանվել է Բադքուբայ, որը Բաքու քաղաքի անվան իրանական տարբերակն է։

Փայվանդի փողոցը վերանվանվել է Գյանջայի, իսկ Մարիամի նրբանցքը՝ Շուշիի նրբանցքի, մինչդեռ Ադրբեջանն այս առիթով արդեն բողոքի նոտա է հղել Իրանին՝ նշելով, որ համանուն քաղաքի ադրբեջանական անվանումը ոչ թե Շուշի է, այլ Շուշա։ Թեհրանն անտեսել է Բաքվի պահանջները, իսկ իրանցի հայտնի գրող և գիտնական Սալար Սեյֆը արձագանքելով ադրբեջանական կողմին նշել է, որ քաղաքի իրական անունը Շուշի է, ոչ թե Շուշա՝ ինչը գրված է հայտնի Գոհար աղա Վերին մզկիթի վրա։

Ադրբեջանում դա արձանագրվել է որպես ոտնձգություն ադրբեջանական հողերի նկատմամբ, իսկ իրանցի փորձագետները չեն էլ թաքցնում, որ ղարաբաղյան Երկրորդ պատերազմի արդյունքները լուրջ սպառնալիք են Իրանի անվտանգության համար։

Նկատենք, որ փողոցների անունները փոխելը պարզ քաղաքական ժեստ չէ, այլ տարածաշրջանի երկրներին և Իրանի հասարակությանը ուղղված լուրջ ուղերձ։ Օրինակ, երբ Եգիպտոսի այն ժամանակվա նախագահ Անվար Սադաթը, ով համարվում էր Իրանի թշնամին Իսրայելի հետ Քեմփ Դեյվիդի համաձայնագրերի պատճառով, սպանվեց 1981 թվականին, փողոցը, որտեղ գտնվում էր Եգիպտոսի դեսպանատունը Իրանում, վերանվանվեց Սադաթին սպանողի պատվին։ Ավելին, Իրանում փողոցների անունների մեծ մասը գաղափարական ենթատեքստ ունեն։ Օրինակ՝ Թեհրանում այն ​​փողոցը, որի վրա գտնվում է Աֆղանստանի դեսպանատունը, կոչվում է Փանդշիր, ու Աֆղանստանում կա նույն անունը կրող մարզ։

Ադրբեջանում այս վերանվանումները գնահատվել են  որպես մարտահրավեր՝ հաշվի առնելով, որ Իրանը որոշել է չհահաձայնվել Ղարաբաղյան Երկրորդ պատերազմից հետո տարածաշրջանում տեղի ունեցած աշխարհաքաղաքական փոփոխությունների հետ: Իհարկե, քանի դեռ Փաշինյանը Հայաստանում իշխանության ղեկին է, Ադրբեջանում կարող են շատ չանհանգստանալ, քանի որ Փաշինյանի շրջապատն Իրանը չի համարում և չի ընկալում որպես բնական դաշնակից։ Ավելին, Փաշինյան խմբակցության ղեկավար Հայկ Կոնջորյանը ԱԺ ամբիոնից հրապարակավ հայտարարել էր, որ Իրանը ավտորիտար երկիր է։ Ինչից կարելի է ենթադրել, որ Իրանում այս բոլոր քայլերը մշակութաբանական բնույթ են կրելու, քանի որ այս պահին Թեհրանը չունի թուրք-ադրբեջանական տանդեմին լրջորեն հակազդելու այլ գործիքակազմ։

Սա՛ է իրականությունը:

Արտակ Հակոբյան