Թուրքիան Վրաստանի նկատմամբ տարածքային պահա՞նջ է ներկայացնում

Վերջին օրերին, փորձագիտական շրջանակները սկսեցին, խոսել այն մասին, որ Թուրքիան պատրաստվում է տարածքային պահանջներով ներկայացնել Վրաստանին:

Ընդ որում, խոսքը ոչ միայն Աջարիայի, այլև Աբխազիայի հարցի շուրջ է:

Հայտնի է, որ Աբխազիայի հարցում, այսօր, բացառությամբ Ռուսաստանի և մի քանի այլ փոքր պետությունների, այլ երկրները չեն ճանաչում այդ տարածքի անկախությունը Վրաստանից:

Սակայն վերջին ժամանակահայտվածում Աբխազյիայի հարցում իր հետաքրքրությունն է սկսել ցուցադրել նաև Թուրքիան:

Վերջինս դեռ Մոսկվայի պես հրապարակավ չի ճանաչում նրա անկախությունը, սակայն Թուրքիայի խորհրդարանի գրեթե բոլոր ընդդիմադիր քաղաքական միավորումները, հայտարարում են, որ Անկարան պիտի պաշտոնապես ճանաչի Սուխումիի անկախությունը և դիվանագիտական հարաբերություններ հաստատի այդ չճանաչված երկրի հետ:

Այս հարցում մեծ դեր է կատարում, Թուրքիայում առկա մեծ աբխազական համայնքը:

Իրավիճակն այն աստիճանի է լրջացել, որ Թուրքիայի նկրտումներին սկսել է լուրջ վերաբերվել նաև Կրեմլը:

Հասկանալի պատճառով, Թուրքիայի այս նկրտումներին խիստ բացասական է սկսել վերաբերվել պաշտոնական Թբիլիսին:

Սակայն միայն Աբխազիայով այս հարցը չի սահմանափակվում:

Պարզվում է, նախարար Մուստաֆա Չիֆթչիի գլխավորած Թուրքիայի ՆԳՆ պատվիրակության Վրաստան կատարած այցի ժամանակ նա իր վրացի գործընկեր Սուլխան Թամազաշվիլու հետ բանակցությունների ժամանակ բարձրացրել է  Աջարիայի կարգավիճակի հարցը, որը Թուրքիան շարունակում է համարել իր սեփական տարածքը՝ ավելի ու ավելի բարձրաձայնելով Սան Ստեֆանոյի և 1878 թվականի Բեռլինի պայմանագրերի անօրինականության մասին, որոնցով Աջարիան անջատվեց Օսմանյան կայսրությունից և դրվեց Ռուսական կայսրության պրոտեկտորատի տակ», - գրել է Fabulae.su-ն։

Թուրքական կողմը հերքում է սույն պարբերականի այս տեղեկատվությունը, սակայն հաստատել է, որ թուրք պաշտոնյան բողոքել է վրացի իր կոլեգայից, որ Աջարիայում են թաքնվում Թուրքիայի համար վտանգավոր անձինք, հիշեցնելով, որ Աջարիայի հարցում, Թուրքիան ունի նաև որոշ իրավունքներ:

Օրինակ, ըստ թուրք պաշտոնյայի, նրանցից ամենահայտնին Գալիպ Օզթուրքն է, որը դատապարտվել է Թուրքիայում, սակայն  Վրաստանի կառավարությանը մոտ կանգնած ազդեցիկ գործարար է  դարձել։ Վրաստանի քաղաքացիություն ստանալուց հետո Գալիպ Օզթուրքը, այդ ժամանակվանից ի վեր, շատ հարմարավետ է ապրում Աջարիայում, չնայած նրան, որ նա հետախուզվում էր Թուրքիայում, և Վրաստանի կառավարությունը հրաժարվում է նրան արտահանձնել թուրքական ոստիկանությանը։

Բացի այդ, ըսը թուրք պաշտոնյաի, Աջարիայի ոստիկանությունը պաշտպանում է Թուրքիայից Վրաստան տեղափոխվող խոշոր գործարարներին։ Սա չի սահմանափակվում միայն Գալիպ Օզթուրքով. Աջարիայում թաքնվում են մի շարք անհատներ և խմբեր։

Թուրքական պատվիրակության այցի ընթացքում, պաշտոնապես հաստատվել է, որ Թուրքիայի ներքին գործերի և արտաքին գործերի նախարարությունների ներկայացուցիչները կրկին անգամ հիշեցրել են վրացական կողմին, որ  որ Աջարիայի ինքնավարության կարգավիճակը չպետք է վերանայվի, քանի որ Թուրքիան դրա երաշխավորն է։

Փաստացի, Անկարան կրկին փորձում է հասկացնել Թբիլիսիին, որ Աջարիան չպիտի դիտարկվի  որպես Վրաստանի լիարժեք մաս, քանի որ 100 տարի առաջ, այդ տարածքի վերաբերյալ, Թուրքիան ստանձնել է որոշակի պարտավորություն:

Ճիշտ է, պաշտոնապես Անկարան Թբիլիսիին տարածքային պահանջ չի ներկայացնում, սակայն նշում է, որ Աջարիայում, նա ունի որոշակի հետաքրքրություն, և Թբիլիսին չի կարող այստեղ վարել բացարձակ ինքնուրույն քաղաքականություն:

Ինչ վերաբերվում է Աբխազիային, ապա այս հարցում, Անկարան գործում է ավելի զգուշորեն, ընդդիմադիր ուժերի միջոցով, որպեսզի ավելորդ չգրգռի Մոսկվային:

Հասկանալի պատճառով, այս հարցում էլ Թբիլիսիի շահերը Անկարային ամենավերջում են հետաքրքրում:

Սա է իրականությունը:

Արտակ Հակոբյան
Zham.am