Ի վերջո, որեւէ մեկն իրավունք չունի միջամտել այլոց անձնական, ընտանեկան կյանքին, իրավունք չունի միջամտել եկեղեցու կյանքին

«Հրապարակ»-ի զրուցակիցը ՍԴ պաշտոնից հեռացված դատավոր Ալվինա Գյուլումյանն է:

- Վերջին օրերին ՀՀ վարչապետի պաշտոնը զբաղեցնող Նիկոլ Փաշինյանն ու նրա կինը՝ Աննա Հակոբյանը, արշավ են սկսել Հայ առաքելական եկեղեցու դեմ: Սա կարո՞ղ է կապ ունենալ նոր սահմանադրության ընդունման գործընթացի հետ, որի հանձնառությունն այս իշխանությունը ստանձնել է Բաքվի պահանջով: Հնարավո՞ր է գործող սահմանադրության համապատասխան հոդվածը, որտեղ ամրագրված է Հայաստանյայց Առաքելական Սուրբ Եկեղեցու առանձնահատուկ դերը, դառնա թիրախ:

- Վերջերս՝ դեռ այս աղմուկից առաջ, իմ հարցազրույցներից մեկում, որտեղ խոսք էր գնում Սահմանադրության փոփոխության մասին, անդրադարձա այդ խնդրին եւ ասացի, որ մենք դեռ չգիտենք, թե ինչ կփոխեն, Սահմանադրության մեջ հոդվածներ կան, որոնք կարող են փոխվել, պարզապես դրանց վերաբերյալ դեռ աղմուկ չկա: Այդ մասին խոսակցություններ եղել են դեռ ավելի վաղ: Եկեղեցու բացառիկ դերի ամրագրումը Սահմանադրության մեջ դրսի ուժերի համար այնքան էլ ընդունելի չէ, եւ այդ մասին խոսակցություններն ինձ հայտնի են եղել դեռ նախորդ իշխանությունների ժամանակ, կային ուժեր, որոնք այդ հարցը բարձրացնում էին, բայց, ի պատիվ նախորդ իշխանությունների, դա նրանց չհաջողվեց, եւ պետք է արժանին մատուցել Սահմանադրության հեղինակներին, որոնք չանսացին դրսի թելադրանքին:

- Հնարավոր համարո՞ւմ եք, որ հիմա այդ հարցը եւս դրված է Նիկոլ Փաշինյանի առջեւ, ընդ որում՝ արդեն գուցե Թուրքիայի եւ Ադրբեջանի կողմից:

- Իմ համարելով չէ, մենք լսեցինք նրանց հոգեւոր առաջնորդի խոսքը եւ ականատես եղանք այն ցնծությանը, որն ադրբեջանական մամուլը դրսեւորեց վարչապետի հայտարարությունից հետո: Այսօր եկեղեցին թերեւս միակ ուժն է, որը դիտարկվում է որպես կառույց, որը չի կարող հաշտվել Արցախի կորստի հետ, որը մշտապես խոսում է արցախցիների իրավունքների, մեր հոգեւոր ու մշակութային արժեքների պահպանության մասին: Եկեղեցին նաեւ կառույց է, որը հեղինակություն ունի ոչ միայն երկրի ներսում, այլեւ՝ արտաքին աշխարհում, եւ, այո, դա կարող է լինել այդ հարցը վերջնականապես փակելու միջոց:

- Օրակարգը, որը փորձում է դաշտ նետել իշխանությունը՝ թիրախավորելով եկեղեցուն, ի՞նչ սպառնալիքներ է պարունակում մեր պետականության համար:

- Ցանկացած եկեղեցի ցանկացած երկրում անկախ է պետական մարմիններից, եւ միջամտությունը նրա ներքին գործերին անթույլատրելի է, անկախ նրանից՝ Սահմանադրության մեջ ամրագրվա՞ծ է նրա բացառիկ դերակատարումը, թե՞ ոչ: Մարդու իրավունքների եվրոպական կոնվենցիայի 9-րդ հոդվածը՝  մտքի, խղճի, կրոնի ազատության վերաբերյալ, նույնպես բացառում է որեւէ միջամտություն եկեղեցական գործերին, իրավունքի տեսանկյունից նման միջամտությունն անթույլատրելի է: Ես չեմ ուզում կրկնել ոմանց խոսքերը, բայց, իրապես, ճիշտ են ասում՝ կարո՞ղ ես գնալ, օրինակ, Եհովայի վկաներին կամ Կյանքի խոսքին ասել՝ ես պետք է միջամտեմ ձեր առաջնորդի ընտրությանը: Սրանով ես չեմ ուզում հավասարության նշան դնել Հայ առաքելական եկեղեցու եւ մյուս կրոնական կազմակերպությունների միջեւ: Մեր Սահմանադրությունն ընդգծում է Հայ առաքելական եկեղեցու բացառիկ դերակատարումը՝ հիմնվելով Սահմանադրության նախաբանում արտահայտված մեր նախնիների պատգամի վրա: Սահմանադրությունը նկատի ունի եկեղեցու բացառիկ դերը մեր ազգային ինքնության պահպանման գործում եւ եկեղեցու պատմամշակութային դերակատարումը: Ինձ կարող են հակադարձել, թե 44-օրյա պատերազմից հետո եւ Սրբազան շարժման ընթացքում եղել է եկեղեցու միջամտությունը քաղաքականությանը, որը, այդ հակադարձողների կարծիքով, անթույլատրելի է, բայց, նախ, մենք նման օրենսդրական արգելք չունենք, եւ, բացի այդ, կարելի է ասել, որ քաղաքականությամբ զբաղվել է ոչ թե եկեղեցին՝ որպես կառույց, այլ՝ առանձին հոգեւորականներ, որոնք հանդես են եկել իրենց անունից: Նրանք էլ են ՀՀ քաղաքացի եւ ունեն նույն իրավունքները, եկեղեցին չէ, որ Սրբազան շարժում է սկսել, այլ առանձին սրբազան էր, որը կասեցրեց իր հոգեւոր սպասավորությունը: Իսկ եկեղեցու հայտարարությունները եղել են հայրական հորդորի տեսքով, որը քաղաքական ուժերը կարող են ընդունել կամ չընդունել, դա արդեն իրենց իրավունքն է:

- Տիկին Գյուլումյան, այս օրերին հոգեւոր դասին թիրախավորեցին՝ ընդհուպ մինչեւ ծանր մեղադրանքներ, մասնավորապես անգամ մանկապղծության մեղադրանք հնչեց: Իրավապահ համակարգն ինչպե՞ս պետք է արձագանքի սրան:

- Եթե արվում են նման հայտարարություններ, պետք է նաեւ ապացույցներ բերվեն, նշվեն կոնկրետ անուններ, եթե որեւէ մեկը գիտի նման դեպք եւ գիտի, թե ովքեր են ներգրավված, պետք է անուն հնչեցնի, որովհետեւ հակառակ դեպքում գործ ունենք իմանալ չհայտնելու հետ, ինչն ինքնին հանցագործություն է: Եթե չկան նման ապացույցներ, ապա գործ ունենք զրպարտության հետ: Ով ուզում ես եղիր, դու չես կարող օդում կախված մեղադրանքներ հնչեցնել: Ինձ կարող են հակադարձել, թե անուններ չեն հնչել, բայց այդ մեղադրանքներն ուղղված էին յուրաքանչյուր սրբազանի, դրանով զրպարտում ես նրանցից յուրաքանչյուրին: Ծանր հանցագործության մասին հայտարարություն է արվել եւ արվել է երկրի բարձրագույն իշխանությանը մոտ կանգնած անձի կողմից: Եվ, ի վերջո, որեւէ մեկն իրավունք չունի միջամտել այլոց անձնական, ընտանեկան կյանքին, իրավունք չունի միջամտել եկեղեցու կյանքին: