«Որբուկս». Լուսանկար

Այս բառով է Ֆրանսիայի դիմադրության շարժման հերոս, բանաստեղծ Միսաք Մանուշյանը գնդակահարությունից առաջ իր վերջին նամակում դիմում իր կնոջը։

Մանուշյանի կնոջ՝ պոլսեցի Մելինե Մանուշյանի ընտանիքը ոչնչացրել էին թուրքերը Հայոց ցեղասպանության ժամանակ։

 

Ադիյամանցի Միսաքի հորն ու մորը նույնպես սպանել էին Եղեռնի ժամանակ։ Որբն էր ոբին ասում՝ որբուկս։

 

Մելինեն ու Միսաքը թուրքական ֆաշիզմից պրծնելով՝ տարիներ անց ընկնում են գերմանական ֆաշիզմի ճիրանները։ Բայց սրանց հետ արդեն համագործակցում է օկուպացված Ֆրանսիայի իշխանությունները՝ կոլաբորացիոնիստները։

 

Միսաքին ու նրա խմբի 21 մարտիկներին ֆրանսիացի կոլաբորացիոնիստները ձերբակալում են, ամիսներով կտտանքների ենթարկում ու գնդակահարում։

 

Իր վերջին նամակում Միսաքը Մելինեին խնդրում է, որ իր ունեցած փողերը նվիրի Հայաստանին։

 

Հայրենիք էր ուզում ուրեմն, բայց հիմա հայրենիքը դարձել է այն ինչի դեմ պայքարում էր Միսաք Մանուշյանը։ Կոլաբորացիոնիստների երկիր, որտեղ իշխանությունը համագործակցում է թուրքական ֆաշիզմի հետ՝ ընդդեմ հայերի ու բանտեր է նետում հերոսներին։

 

Ահա դեգերող ֆաշիզմը հայերի ճակատագրերում։

 

Հայաստանի կոլաբորացիոնիստները շատ են սիրում Մանուշյանին, քանի որ արևմտյան դաստիարակությունը սովորեցրել ա նրանց, որ սիրեն ամեն ինչ ինչը կապված ժամանակակից Եվրոպայի կերտման պայքարի հետ։ Բայց նրանք նաև շատ են սիրում Մանուշյաններին որբացրածներին՝ Թուրքիային։

 

Սակայն անգամ գնդակահարությունից առաջ Մանուշյանը լիահույս էր ու ճիշտ դուրս եկավ․

 

«Ես մտել էի ազատության բանակը որպես կամավոր զինվոր»,- իր վերջին նամակում գրում է նա,- «Եվ ես մեռնում եմ երկու մատ հեռու հաղթանակից և նպատակից: Երջանկություն նրանց, ովքեր պիտի ապրեն մեզնից հետո և պիտի վայելեն վաղվա խաղաղության և ազատության քաղցրությունը»։

 

Այսօր այցելեցի Մանուշյանների շիրիմին Փարիզի Իվրի գերազմանոցում, և որպես ֆաշիզմի ու կոլաբորացիոնիստների դեմ պայքարի շարունակություն՝ Արցախի դրոշը թողեցի նրանց մոտ։ Կոլաբորացիոնիստների սպանած 4500 դիմադրողի մոտ, հայերի ազատության քաղցրության համար։